Ingezonden: ‘Examenstunts: een moment van reflectie’

De week voor Pasen, ook wel Stille Week genoemd, was dit jaar verre van stil. Een periode van rust en bezinning werd helaas verstoord door examenstunts die op verschillende scholen in het land uit de hand liepen. Op meerdere plekken moest de politie ingrijpen en ook op onze school in Elburg ging het mis toen een sloopauto in brand werd gestoken. Dit incident, en de daaropvolgende heftige media-aandacht, hebben mij geraakt. Het riep bij mij de vraag op: is er nog ruimte voor nuance? 

Laat ik vooraf duidelijk zijn. Als locatiedirecteur van Nuborgh College Oostenlicht ben ik geschokt door wat er gebeurde. Het gedrag van enkelingen was onacceptabel en kan niet goedgepraat worden. We werken hard aan een positief (zelf)beeld van leerlingen, en dan is deze negatieve publiciteit een enorme domper. 

De heftige reacties en veroordelingen, vooral op sociale media, waren ongehoord en hadden naar mijn mening een ongewenst polariserend effect. Nuance verdween en leerlingen werden over één kam geschoren. Ook het vmbo kreeg het weer eens zwaar te verduren. Dat laatste deed mij extra pijn, omdat het de onterechte negatieve stereotypering versterkt.

In een post op LinkedIn, die met veel instemming werd ontvangen, heb ik mijn trots op onze leerlingen in het vmbo uitgesproken. Hun eerlijkheid, directheid en soms impulsiviteit spreken mij enorm aan. Ironisch genoeg was het juist de impulsiviteit van een enkeling die dit incident veroorzaakte. Uiteindelijk bleef de schade beperkt, mede door het ingrijpen van medeleerlingen. Echter, de toon was gezet…

Hartverwarmende reacties waren er ook. Leerlingen staken de handen uit de mouwen om de boel op te ruimen. Ouders steunden ons in de reactie op het incident. Een heel bijzonder gebaar kwam van een vader, een stratenmaker, die spontaan aanbood om samen met zijn zoon (een oud-leerling van school) te helpen bij het herstel van de straat. Dit toont de betrokkenheid en het positieve karakter van het vmbo, de schoolsoort waar we praktisch onderwijs aanbieden aan leerlingen die van aanpakken houden. We hebben deze praktisch opgeleiden zo hard nodig in onze samenleving. 

In het onderwijs willen wij ook investeren in de mens-wording van onze leerlingen. Volgens pedagoog Gert Biesta is onderwijs geen fabriek waar kennis of vaardigheden als eindproducten worden geleverd, maar een oefenplaats waar leerlingen zichzelf leren kennen en de gelegenheid krijgen om te leren, te groeien én… fouten te maken. De school is een plek waar kinderen nog even niet volledig zijn onderworpen aan alle eisen die de maatschappij stelt. Juist daardoor ontstaat er ruimte voor vorming, ontmoeting en persoonsontwikkeling. In onze gemeenschap leren we hun samen te leven. En ja, dat gaat soms met vallen en opstaan.

Incidenten als deze blijven onacceptabel en passen niet bij de waarden waarvoor we staan, maar polarisatie via sociale media is niet de oplossing. Laten we niet vergeten dat één incident niet representatief is voor de gehele school of het onderwijsniveau. Ik blijf een trotse directeur van onze vmbo-school en van onze leerlingen - ook als er een keer iets misgaat. Het zou mooi zijn als daar oog voor is voordat het oordeel wordt uitgesproken. Wij blijven samen oefenen als mensen-in-wording.

De landelijke incidenten speelden zich af in de week van Pasen. Het gaat met Pasen om vergeving van zonden. We sluiten niemand uit – ook de enkeling niet die een onbezonnen actie uitvoerde. We blijven volharden in het werken aan een positief leef- en leerklimaat met als resultaat gediplomeerde vakmensen maar ook: een fijne buurman of buurvrouw voor de toekomst afleveren, iemand waar je straks graag naast woont.

Wilco Leeflang
Locatiedirecteur Nuborgh Oostenlicht