Schrijnende situaties leerlingenvervoer: ’Chauffeurstekort mag de oorzaak niet zijn’ (deel 1 van 3)

Het gaat in deze regio van tijd tot tijd fout met het leerlingenvervoer. Dat wordt duidelijk als we een aantal ouders spreken die hun kind(eren) dagelijks in een busje/taxi zien stappen. We kijken naar de gemeenten Nunspeet, Elburg en Oldebroek en daarin is Willemsen - de Koning uit Arnhem de vervoerder. Zij rijden in opdracht van de gemeenten de kinderen naar de scholen. Niet zelden worden ze te laat opgehaald, zijn er (onverwachte) wisselingen van chauffeurs en worden klachten niet serieus genomen. Enkele reacties van ouders: “Ze behandelen kinderen als postpakketjes”, “ik lig er wakker van” en “mijn kind is permanent uitgevallen door het leerlingenvervoer.”

Barry Wensink

In de gemeenten Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Oldebroek en Zeewolde mag Willemsen - de Koning sinds 1 januari 2023 het wmo-, leerlingen- en jeugdvervoer verzorgen. Dat vindt plaats onder de vlag van het regionale vervoersysteem ViaVé. De opdracht is voor vier jaar gegund en is dus halverwege.

Rijk en Diana Roozeboom uit Hulshorst lopen tegen muren op wat betreft het leerlingenvervoer van zoon Jan (10) die tijdens de zwangerschap een hersenbloeding heeft gehad. Hij heeft therapie nodig en zit daarom in Zwolle op school.
“Toen hij 2,5 jaar oud was, ging het voor het eerst, met taxivervoer, naar De Vogellanden in Zwolle. In die tijd hebben we nooit problemen gehad. Sinds zijn vierde gaat hij naar De Twijn en dat ging ook altijd goed, totdat de aanbesteding naar Willemsen - de Koning ging. Toen begon het gezeur. Eerst hadden we vorig jaar nog een eigen chauffeur en die man maakte zijn eigen planning, buiten de centrale om, en dat ging goed. Hij was echter zo klaar met het gezeur van de taxicentrale dat hij is gestopt. Toen begon de ellende. We hebben continue andere chauffeurs en sindsdien enorm lange reistijden. Ook hebben we een paar keer meegemaakt dat er geen chauffeur kwam opdraven. In die gevallen breng ik Jan zelf maar weg. Gelukkig is mijn werk flexibel, maar je zult maar in de zorg actief zijn. Wat moet je dan?

Roozeboom geeft aan dat het een half uur rijden is van deur tot deur. “Jan wordt tussen 07.00 en 07.15 uur opgehaald en hij is pas tussen 16.30 en 16.45 uur weer thuis. De schooltijden zijn tussen 08.30 en 14.45 uur. Voorheen stond de bus er om 07.40 uur en was Jan om 15.45 uur thuis. Ik begrijp dat ze een uur of zo nodig hebben, omdat ze meer kinderen op moeten halen of omdat er files zijn. Daar klaag ik niet over. Tegenwoordig gaan ze bij wel zeven kinderen en drie scholen langs. Jan is telkens de laatste. En dan rijden ze bij Nunspeet de snelweg af en gaan eerst naar Elspeet.”
Ze gaat verder: “Weet je, met name de middagen zijn erg lang. We dienen vaak een klacht in en in de verordening van de gemeente Nunspeet staat dat ze anderhalf uur reistijd mogen hebben per rit. Ze plannen het zo in dat ze daar net binnen zitten. Bij een klacht roepen ze dat het komt vanwege drukte op de weg of personeelstekort, waardoor ze ritten moesten samenvoegen. We zijn ook bij de onafhankelijke klachtencommissie geweest en die zeggen hetzelfde. De gemeente doet de toezegging het nog een keer aan te zwengelen, maar dan krijgen we vervolgens dezelfde redenen te horen. De wethouder erkent het probleem, maar vanwege het personeelstekort bij de vervoerder gaat het er niet beter op worden zeggen ze.  Inmiddels zijn wij zover dat we Jan op woensdag- en vrijdagmiddag zelf ophalen.. Het breekt hem zelf ook op. Gisteren lag hij om 18.30 uur op bed. Wat heeft zo’n kind aan z’n vrije tijd? Waar je ook klaagt, je krijgt telkens hetzelfde te horen. Personeelstekort, ziekte en druk op de weg. Je loopt tegen muren op en we zijn ten einde raad. Het probleem wordt erkent, maar ze hebben er geen oplossing voor. De gemeente wil voor een dubbeltje op de eerste rij zitten. Bij de aanbesteding is het fout gegaan. Willemsen - de Koning kan het niet waarmaken en daar zijn wij de dupe van. Regelmatig zeggen ze daar dat er vertraging was vanwege drukte op de weg. Dat is helemaal niet waar, want dan heb ik al navraag gedaan bij de chauffeur. We zijn er zó klaar mee!”

Barry van der Velde uit Wezep is vader van vier kinderen. De oudste en de jongste maken al langere tijd gebruik van het leerlingenvervoer en de tweede in het gezin deed dat ook. Hij trok het echter niet meer en gaat al bijna een jaar niet naar school. Met de derde gaat het sinds oktober niet goed in het reguliere onderwijs, zodat door een noodzakelijke verandering van school ook leerlingenvervoer nodig is.
“Onze kinderen zaten eerst in Nunspeet op school. Het vervoer ging via Taxi Centrale Zwolle (TCZ) en dat was een drama. Vervolgens was er vrij snel een nieuwe aanbesteding en die ging naar ViaVé. Dat ging op zich goed. Later hebben we een jaar zelf gereden, ook op advies van de gemeente Oldebroek, naar Apeldoorn. Toen kregen we voor twee kinderen kilometervergoeding. Later werd het beleid aangepast en kregen we alleen geld voor de kilometers dat het kind in de auto zit. Het volgende jaar werd daarom maar weer taxivervoer. Ook al omdat je het niet trekt om iedere dag op en neer te reizen. Net als nu had Willemsen - de Koning de aanbesteding, maar zij besteden het uit aan TCZ omdat ze zelf niet genoeg chauffeurs hebben. De planners hebben geen feeling met de doelgroep. Zonder enig overleg gooien ze de route om. Een kind met autisme kan dat niet aan en krijgt kortsluiting in zijn hoofd. Bij ons tweede kind (nu 15 jaar) is dat zo hoog opgelopen dat hij heel veel uitviel. Ik had hem hysterisch aan de telefoon als het weer gebeurde en hij spuugde de bus onder. Toen zijn we zelf maar weer gaan rijden.”
En verder: “Ik heb constant klachten ingediend: willen jullie een aanpassing doen, geef dat dat door. Begin vorig schooljaar ging het vervoer goed en dat kwam zijn schoolprestaties ten goede. Na een maand vertrok zijn chauffeur en kwam er telkens iemand anders. Ook werd de route steeds aangepast. Je zag direct een terugval bij onze zoon. Na de kerstvakantie, ruim een jaar geleden, tot april is hij maar vijf keer op school geweest. Sindsdien is hij bij een zorgboerderij in Dronten. Ook dat durft hij niet met de taxi, vanwege de eerdere ervaringen. Het streven is dat hij een dagritme gaat creëren, maar vanuit school hebben ze al gezegd dat hij nooit een diploma gaat halen. Ik heb TCZ opgebeld en gezegd dat de kinderen geen schapen zijn die je in een veewagen drukt. Ze lachten me gewoon uit.”
Bijkomend ‘probleem’ is dat Van der Velde raadslid in Oldebroek is. “Vanwege die rol was het moeilijk hierop te acteren. Dit schooljaar zijn onze ervaringen met het leerlingenvervoer behoorlijk goed, maar je wilt niet weten hoeveel energie het me heeft gekost.” Momenteel gaan twee kids uit het gezin Van der Velde met het leerlingenvervoer naar Apeldoorn. “Gisteren ging het weer mis. Mijn zoon was om 12.15 uur vrij en het ophalen werd aangepast van 12.30 in 15.15 uur. Dan moet hij ineens wél brood mee naar school. Ik heb contact gehad met de wethouder én ik heb het hier in Oldebroek aangekaart in de gemeenteraad.”

Jos van den Berg uit Hulshorst is duidelijk in zijn mening. Zijn pleegdochter (7) maakt 2,5 jaar gebruik van Willemsen - de Koning om op speciaal onderwijs in Harderwijk te komen en dat gaat, sinds de vaste chauffeur anderhalf jaar geleden vertrok, niet goed. “Mij bekruipt het gevoel dat er meer aan winstmaximalisatie gedaan wordt dan aan personenvervoer. Ook vind ik dat de gemeente als opdrachtgever veel te weinig doet. Soms gaat het even goed, maar dat is meestal van korte duur.”
Volgens Van den Berg had de chauffeur die er vorig schooljaar was “geen gevoel voor dit werk.” Het noemt een voorbeeld. “Voor onze ogen zagen we dat ons kind enorm gepest werd en de chauffeur greep niet in. Hoe lang was dat al gaande vraag je je dan af. Ik vind Willemsen - de Koning net zo log als een olietanker. We bellen en mailen regelmatig en zij verschuilen zich achter het feit dat ze een personeelstekort hebben. Laatst hebben ze zelfs een mail teruggestuurd met het verzoek of ik wil stoppen met klagen. Het ergste is dat de opdrachtgever, de gemeente dus, in de cc staat. Zij zien het dus ook gebeuren en treden niet voldoende op.”

Uit opgevraagde gegevens van de Kamer van Koophandel blijkt dat Willemsen - de Koning in 2023 een netto winst had van zo’n 3 miljoen euro. “Het is een megabedrijf en in mijn beleving proberen ze de kosten te drukken en de winst te vergroten door ritten samen te voegen. Als je het dus niet op orde hebt, kun je ook wat geld gebruiken om personeel te werven en/of meer te betalen om aantrekkelijker te worden als werkgever. De gemeente moet er dieper in duiken. Ik heb er niets aan dat ze zeggen er ziel en zaligheid in te stoppen. Volgens mij zijn er in het hele land problemen met dit bedrijf. Hoe is dat mogelijk?”

Het verzoek om te stoppen met klagen kreeg ook een moeder uit de gemeente Elburg, ze wil anoniem blijven, als reactie op een mail van Willemsen - de Koning. “Mijn zoon zit in Zwolle op school en als ik zie hoe laat het busje ‘s morgens voor komt rijden is het simpelweg onmogelijk om op tijd in de klas te zijn. Regelmatig is hij een kwartier of meer te laat en mag dan soms de les niet meer in. Hij zit nota bene in het examenjaar. Mijn zoon wordt vaak bij een naastgelegen school afgezet en dat is bijna tien minuten lopen. Ze houden zich gewoon niet aan afspraken.”

Volgende week publiceren we de reacties van de betrokken gemeenten en vervoerders. Nog een week later schetsen we de situatie in Elspeet waar het wél goed gaat. Ouders hebben daar de handen ineen geslagen en zijn uit onvrede zelf gaan rijden. Het resulteerde in een stichting. Op de oproep, begin december in deze krant, om ervaringen over het leerlingenvervoer te delen, kwamen de enige positieve reacties uit die plaats.

Reageren? barry@neomediabv.nl