Elburger scholieren LF bij Sobibor-herdenking in Polen

ELBURG - Naomi Deetman, Alinde van Engelen, Gerrit Fikse en Mark van ‘t Veen van het Nuborgh College Lambert Franckens waren aanwezig bij de herdenking van de opstand in vernietigingskamp Sobibor. Op 14 oktober 1943 lukte het zo’n 300 gevangenen te ontsnappen uit het beruchte kamp in Polen. Er wisten slechts 61 mensen de oorlog te overleven.

Verder namen er leerlingen uit Bergen op Zoom, Ede en Doetinchem deel aan deze internationale uitwisseling van jonge studenten. Dit jaar kwamen de deelnemers uit zeven verschillende landen; Polen, Duitsland, Wit-Rusland, Hongarije, Tsjechië, Slowakije en Nederland. Delegatieleider van de Nederlandse groep was geschiedenisdocent Willem van Norel.

De eerste dag verzorgde de Poolse historicus Marek Bem in de oude synagoge van Wlodawa een studiedag. Op de tweede dag werd een bezoek gebracht aan het kamp Majdanek. Hier werden op 3 november 1943 binnen elf uur 18.400 joden geëxecuteerd als onderdeel van de operatie Aktion Reinhard. Op vrijdag 14 oktober was de officiële herdenking. De Elburger scholieren lazen de tien namen en leeftijden voor van de in Sobibor omgebrachte Elburger joden. Voorafgaand aan de ceremonie kregen de studenten een rondleiding in het kamp, waarbij ook een bezoek werd gebracht aan de velden waar opgravingen worden gedaan. De Poolse archeoloog Wojciech Mazurek liet de meest recente vondsten zien.

Heel bijzonder was de speciale herdenking van de Nederlandse delegatie in de Himmelfahrtstrasse (het beruchte pad naar de gaskamers) bij de herdenkingssteen van Rachel Schelvis-Borzykowski (1923-1943). Zij was in 1942 getrouwd met Jules Schelvis. Rachel werd op 4 juni 1943 vermoord in Sobibor. Jules Schelvis wist uiteindelijk zeven kampen te overleven. Jules Schelvis stierf afgelopen 3 april op de hoge leeftijd van 95 jaar. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden ruim 107.000 joden vanuit Nederland gedeporteerd. Tragisch is dat van er 102.000 joodse mensen in de vernietigingskampen in Polen werden vermoord. Van de Elburger joodse gemeenschap werden 24 joodse medebewoners gedeporteerd. Van hen keerde alleen juffrouw Anna Schapira terug vanuit het kamp Bergen Belsen. De andere 23 werden (bijna allemaal) vergast. Tien Elburger joden werden in 1943 in Sobibor vermoord.

Deze namen werden door de Elburger scholieren tijdens de herdenking op 14 oktober voorgelezen: Ezechiël Beem (68), David Beem (65), Samuël Beem (60), Caroline Förster (69), Isidor Förster (64), Schoontje Förster (77), Heintje van Hamberg (86), Jozeph de Lange (21), Mietje de Lange (58) en Esther de Lange-Cracau (84).