‘Sportgek’ Jan Oosterbroek denkt altijd in mogelijkheden: ‘Sporten heeft mij mentaal en fysiek heel veel gebracht’

Zijn televisie maakt deze zomer overuren. Ga maar na: de Olympische Spelen en vanaf komende week de Paralympische Spelen. Aan laatstgenoemd evenement nam Jan Oosterbroek (66) tweemaal deel; in 1976 én in 1980. Hij werd geboren met Spina bifida (open rug) - “ik zou maar acht of negen weken leven” - en zit van jongs af aan in een rolstoel. Toch haalt Oosterbroek alles uit het leven. Hij werkte ongeveer 45 jaar in een kantoorfunctie bij de politie en ging vorig jaar juni met vervroegd pensioen. “Je ontmoet door de sport andere mensen en leert van elkaar. Het kan je verder helpen in de maatschappij. Bovendien denk ik altijd in mogelijkheden en kijk ik niet naar wat ik niet kan.”

Barry Wensink

De ontvangst in huize Oosterbroek is allervriendelijkst. Het vorige interview met hem is ruim vijftien jaar geleden; toen nog in Wezep. “Ik ben geboren in ‘t Loo en sinds 1980 woonden we in Wezep.” Dat zou normaal gesproken ook zo blijven, maar zijn vrouw kreeg een jaar of zes geleden een hersenbloeding. “Uiteindelijk hebben we gekozen voor een 55+ appartement in Wapenveld. Hier wonen we nu zo’n vier jaar en naar tevredenheid. Alles gelijkvloers en een prachtig uitzicht op een parkje.” Ondanks alle tegenslagen is bij de pakken neerzitten geen optie. “Natuurlijk heb ik ook soms een mindere dag, maar we blijven genieten.”

We gaan terug naar de jaren zeventig en tachtig. “Ik heb van 1973 t/m 1980 in de zwemselectie gezeten en in die tijd twee Paralympics gezwommen met als resultaat een bronzen medaille op de Spelen van 1976 in Canada op de 4x100 wisselslag estafette. Dit is het mooiste moment uit mijn sportcarrière. Daarnaast heb ik vier wk’s gezwommen en behaalde een zilveren medaille op de 4x100 wisselslag.”

In 1981 stapte Jan Oosterbroek over op het wheelen. “In deze sport heb ik baanwedstrijden, wegwedstrijden en marathons gereden. Onder andere in Rotterdam, Amsterdam, Berlijn, New York en Zagreb. Vervolgens heb ik in 2003 gekozen voor het handbiken. Ook in deze sport heb ik veel wedstrijden gereden, waaronder een aantal malen de marathon van Berlijn.”

We vragen wat Oosterbroek leuk vindt aan sporten. “Helemaal kapotgaan en je hoofd leegmaken”, klinkt het direct. “Het geeft zo’n goed geval als je iets voor elkaar hebt gekregen. Bovendien ben je met een handbike lekker buiten en kun je gaan fietsen wanneer je wilt.” Naast zelf sporten is de oud-Wezeper ruim twintig jaar zwemtrainer/coach geweest van een valide zwemploeg en bezoekt hij nog steeds trouw veel voetbalwedstrijden van OWIOS in Oldebroek.

Sinds vorig jaar is Jan Oosterbroek ambassadeur Uniek Sporten Noord-Veluwe (acht gemeenten). In die functie wil hij meer aandacht vragen voor sporten met een beperking. “Ik las in de krant dat ze daar iemand voor zochten en dat sprak me aan. Mensen motiveren vind ik belangrijk en dat komt in die functie mooi van pas. Net als mijn doorzettingsvermogen, enthousiasme en ervaring.” Zo laat Uniek Sporten basisschoolkinderen kennis maken met hoe het is om aangepast te sporten om zo de jeugd hiervan meer bewust te maken. Ook de uitleen en aanschaf van sporthulpmiddelen onder de aandacht brengen bij potentiële sporters en hierbij betrokken instanties, en zo de drempel naar het aangepast sporten verlagen, staat op het to do lijstje. “Ik wil ook graag meer de boer op. Revalidatiecentra, fysio en doktoren bezoeken en vertellen wat er mogelijk is qua aangepast sporten.”

Er valt even een stilte. “Weet je, bepaalde zaken in het leven overkomen je”, zegt Oosterbroek. Hij kan het weten. Niet alleen wat betreft zichzelf, maar ook zijn vrouw die door een hersenbloeding beperkt is in haar doen en laten. “Regelmatig zien mensen die zoiets meemaken het niet meer zitten. Hun leven stort in. Juist die mensen wil ik helpen. Sporten heeft mij mentaal en fysiek zóveel gebracht. Nog altijd ga ik tweemaal per week op pad voor 45 a zestig kilometer. Tegenwoordig met mijn buurman. Hij op de racefiets en ik met de handbike. Ik zou niet weten wat ik zonder sport zou moeten. Ik heb twee jaar geleden een berg in Oostenrijk beklommen. Onderweg ben ik wel zeven keer doodgegaan, maar ik had het niet willen missen.” 

Als we nogmaals aangeven hoe positief Oosterbroek in het leven staat, krijgen we te horen dat dat niet alleen aan hem zelf ligt. “Ook door de mensen om mij heen, zoals mijn vrouw, kinderen en vrienden.” Eerder dit jaar ging het echtpaar Oosterbroek, met zoon en schoondochter, in een busje naar Tsjechië. Daar kon de ‘sportgek’ meedoen aan een handbikewedstrijd. 

Met de mede-paralympiërs van destijds is nog regelmatig contact. “We zouden eerst met z’n allen naar Parijs, maar dat werd te prijzig. Nu gaan we op 7 september naar Papendal voor een barbecue en een live-verbinding met de sporters daar.”