Hallo Veluwe, Vaarwel Veluwe: ’Het hakt er nog steeds in als je dat hoort’

Fred en Wilma Westerink verlieten in 1994 voor de eerste keer de Veluwe. Ze vertrokken – samen met hun drie kinderen – naar Albanië waar ze werkten voor Dorcas. Drie jaar later moest het gezin halsoverkop vluchten toen er een burgeroorlog uitbrak. 

Hanneke Bloemendaal

“De aanleiding voor ons vertrek naar Albanië was een lezing in onze kerk, waar iemand vertelde over zijn werk in dat land. In onze zoektocht naar mogelijkheden om ook hulp te bieden aan de arme bevolking daar kwamen we uit bij Dorcas”, vertelt Fred Westerink, die destijds onderdirecteur was van een instelling voor gehandicaptenzorg. Het jonge gezin vertrok, leerde de taal en aardde in het land. Een enorm piramide-schandaal waardoor veel inwoners hun spaargeld kwijtraakten, leidde in 1997 tot een burgeroorlog. Het gezin Westerink moest vluchten en keerde terug naar Elburg. “Het was voor ons traumatisch, maar nog meer voor de mensen daar. In Elburg zijn we fantastisch opgevangen en hebben we veel steun gekregen. Na een paar maanden zijn we terug gegaan, maar ons huis in Albanië was geplunderd.”

In de jaren die volgden was Westerink directeur van een re-integratieorganisatie in Kampen en actief als vrijwilliger in het gevangeniswerk. Toen hij in 2008 werd benaderd voor een project in Albanië, gaf hij aan dat hij geen projectmatig werk wilde doen. Als reactie kreeg hij de vraag of hij dan directeur wilde worden van gevangenenzorg in Albanië. “Binnen 35 seconden waren mijn vrouw en ik er uit en zeiden volmondig ‘ja’.”

Tweede vertrek

Dit keer verlieten ze de Veluwe zonder hun kinderen, die inmiddels het huis uit waren. Voor de tweede keer vertrokken ze naar Albanië. Inmiddels wonen ze er 18 jaar. “Het is een mooi en leuk land. We spraken al wat Albanees en tot onze verrassing pakten we het snel weer op.”  
Westerink werd directeur van Shkbsh Prison Fellowship Albania, een stichting die zich niet alleen inzet om praktische en sociale hulp te verlenen aan gevangenen en hun familie, maar ook ten doel heeft het evangelie onder hen te verspreiden.  

Fred in de gevangenis van Rrogozhine. 

“Tot op de dag van vandaag merk je dat de inwoners uit een heel gesloten systeem komen. Er was op allerlei gebied gebrek aan kennis en ervaring. Het communisme heeft alles kapot gemaakt. Er was ook geen geloof: geen geloof in buren, geen geloof in vrienden en geen geloof in de regering. Maar er was ook geen religie. Iedereen was een ‘soort van gelovig’, maar eigenlijk was het onverschilligheid. Zo van ‘het zal allemaal wel’. Maar het christelijk geloof vraagt keuzes van je, vraagt om bewust je leven in te richten en daarop te ageren. Ook als je in de gevangenis zit. Mijn grote voorbeeld in dat opzicht is Nelson Mandela.” 

Als je iemand opzoekt die achter de tralies zit, kan je niet zomaar gaan evangeliseren, geeft de Elburger aan. “Je moet eerst een relatie met iemand opbouwen.” Geëmotioneerd vervolgt hij: “Een van de eerste keren in de gevangenis herinner ik me nog goed. Ik sprak een jonge vent, tegen wie ik zei: “Ik hoop je zo snel mogelijk buiten te zien.” Toen ik vroeg hoe lang hij nog moest, was het antwoord: ‘101 jaar’. Het hakt er nog steeds in als je dat hoort. De meerderheid van de gedetineerden heeft het slecht in de gevangenis. In mijn beginjaren zaten ze er vaak onterecht. Nu zitten ze er vaak onterecht lang. De meeste Albanese advocaten hebben een onbarmhartige houding en vragen buitensporige tarieven die voor de armere bevolking onbetaalbaar zijn.”

Shkbsh Prison Fellowship Albania is actief in 20 van de 22 gevangenissen in Albanië. “We proberen lokaal verantwoordelijke mensen te krijgen, die de gevangenen bezoeken. Het is mooi dat nu voor bijna elke gevangenis een kapelaan hebben. Het geloof is geen voorwaarde voor mensen om hulp te krijgen, maar wel de voorwaarde van waaruit wij werken. Als stichting begonnen we met drie mensen, nu zijn we een organisatie geworden van 25 mensen. We hebben een Nederlandse en een Albanese stichting van waaruit het werk wordt gedaan.”

Doopdienst in een vrouwengevangenis.

Wilma Westerink werkte in de beginjaren als consultant voor mensen met psychische problemen via de WHO, later als zelfstandig consultant. In 2011 heeft ze de eerste Albanese Voedselbank opgezet. “Zowel mijn vrouw als ik hebben het werk onlangs overgedragen -zij heeft de pensioengerechtigde leeftijd al bereikt, ik word dit jaar 65. Mijn werk als algemeen directeur is overgenomen door de Albanese Suela Xhixhi. Ik blijf nog wel actief als fondsenwerver, zo ben ik bezig met het aanschrijven van ondernemers voor een maandelijkse bijdrage. Een soort club van 100.”

Fred en Wilma hebben besloten nog een paar jaar in Albanië te blijven om daarna voorgoed terug te keren naar hun roots: Elburg.