Taalforce: ‘Taal gebruiken we allemaal’

Taal: iedereen heeft er een mening over. We zijn allemaal deskundig, maar soms moeten we onze tekortkomingen onder ogen zien. Als je bijvoorbeeld in het buitenland iets duidelijk uitlegt met veel gebaren, maar de ander begrijpt je niet. Of als je ruzie krijgt, terwijl je toch niets verkeerds hebt gezegd. Met goede taalvaardigheden kun je verbinden, ruziemaken of juist vrede stichten. 

En daar ligt een flinke uitdaging, want de taalbeheersing van jongeren is ver onder de maat. Ook zijn er volwassenen die de taal onvoldoende beheersen. Dat betekent bijvoorbeeld dat mensen niet goed belangrijke informatie kunnen begrijpen en moeite hebben om een opleiding af te ronden. Dat is een serieus probleem. Het leren van taal gebeurt niet alleen op school, maar ook daarbuiten, zoals thuis.  En dat gaat niet vanzelf, daar is veel en vaak oefenen voor nodig, van jong tot oud.

Hoe meer je oefent, hoe handiger je wordt: hoe beter je een tekst of de vragen in een toets kunt begrijpen en hoe duidelijker je je mening kunt geven. Op talloze manieren kun je taal trainen: voorlezen, liedjes zingen, woordspelletjes doen (Wordfeud spelen, of  dieren noemen met de beginletter van het vorige woord: paard – dromedaris – slang, …), zelf lezen van boeken of vakliteratuur. Lees een spannend verhaal, waarbij je samen met de hoofdpersoon avonturen beleeft. Lees of schrijf een gedicht als je verliefd of juist verdrietig bent, of houd een dagboek bij. 

Wil je oefenen met begrijpend lezen? Lees samen een tekst (uit een boek, tijdschrift, krant of van internet) en benoem de hoofdzaken. Dat levert vaak ook mooie gesprekken op. Geef je menig. Stel vragen: waarom vind je dat? Wat merk jij daarvan? Wat zou jij doen? Het hoeft niet lang: 15-20 minuten is al een mooi begin. 

De krantenkiosken die je  veel in andere landen ziet, zie je in Nederland minder, maar er zijn wel bibliotheken en mini-boekenkasten. 

Er zijn samenleesclubs waarbij je samen een boekfragment of een gedicht leest. Hoe dan ook: kweek taalvaardigheid. Kies vooral wat je leuk vindt en blijf trainen, omdat er een wereld te ontdekken en te verbinden is.

Jeannette Nuis-de Berg
taaldocent en eigenaar van Taalforce