Landhuizen in de schijnwerpers

door Margaretha Coornstra

ELBURG - De zogeheten ‘Sfeerwandeling’ van oudheidkundige vereniging Arent thoe Boecop bestaat alweer tien jaar. Het was historicus en vice-voorzitter Willem van Norel die in 2006 op het idee kwam. “Kijk, ‘s zomers wandelen door de stad, dat doe je vanzelf al. Maar ik dacht: een avondwandeling tijdens de donkere maanden, als overal de kerstverlichting brandt, dat lijkt me wel bijzonder…!”

De eerste Sfeerwandeling in 2007 had als thema ‘Markante laatmiddeleeuwse gebouwen in Elburg’. De formule bleek zo succesvol, dat er een traditie ontstond. Van Norel: “Het gaat om de beleving van een stukje plaatselijke historie. Daarom heeft elke wandeling een thema: de Haven van Elburg, of Historische Stadsboerderijen. Voor het thema Armenzorg zijn we bijvoorbeeld langs het Hervormd Weeshuis, het Weduwenhofje en het Feithenhof gelopen.” Meestal trekt het evenement zo’n honderd deelnemers, weet hij uit ervaring. “Maar vorig jaar, bij het thema ‘Oude Herenhuizen’ hadden we maar liefst 170 belangstellenden.”

Op dinsdag 13 december begeven de ‘Sfeerwandelaars’ zich voor het eerst buiten de stad. Dat heeft een speciale reden, vertelt Willem van Norel. “Ik kreeg dit thema aangereikt door Ruud van Henten, beleidsmedewerker Cultuur & Erfgoed bij de gemeente. Het past namelijk prachtig binnen een regionaal project ‘Schijnwerpers op de Veluwe’. Tijdens deze Sfeerwandeling werpen we meer licht op de omliggende landgoederen: Schouwenburg, Zwaluwenburg en Old Putten.”

Wie zichzelf al vele kilometers langs de akkers en weiden ziet sjokken, kan gerust zijn: “We nemen de fiets mee. Alleen op elk landgoed afzonderlijk gaan we even een stukje lopen. Zo heb je bij de Zwaluwenburg een parkje in Engelse stijl, ‘Klein Zwitserland’. En bij het Huis Schouwenburg ligt een zogeheten ‘Damestuin’. Daar stond vroeger een prieel, waarin freule Van Sytzama theedronk en gasten ontving. Bijvoorbeeld koningin Juliana incognito met wie ze bevriend was. De dames gingen zelfs wel samen in Elburg winkelen. Dan droeg koningin Juliana een hoofddoekje om onherkenbaar te blijven.”

Nog een interessant aspect vindt Van Norel de rol die alle drie landhuizen speelden tijdens de Tweede Wereldoorlog. “Op Old Putten had je een verzetsgroep van jongeren, die heel moedige daden verrichten; Nic Rambonnet is daarbij helaas om het leven gekomen. In het Huis Zwaluwenburg verbleven joodse onderduikers. En op de Schouwenburg zat mr Van Lynden ondergedoken, die van 1940-1946 burgemeester van Elburg was.”

Ondanks de soms ingewikkelde organisatie is Willem van Norel nog lang uitgedacht over het Sfeerwandelingconcept. “Een tijdje geleden overwoog ik om er na de tiende wandeling mee op te houden. Maar ik kan nu al wel verklappen dat er in 2017 weer een elfde editie komt!”

Sfeerwandeling en fietstocht
Op dinsdag 13 december om 19.00 uur verzamelen de deelnemers zich (met fietsen) bij het gemeentekantoor in Oostendorp. Organisator Willem van Norel heet iedereen welkom in de Botterzaal. Vervolgens splitst het gezelschap zich in drie groepen, die roulerend de landgoederen bezoeken. Daarbij wordt aandacht besteed aan zowel het landschap als de architectuur. Er is ook gelegenheid om een deel van het landhuisinterieur te bezichtigen.

Binnen krijgen de gasten een persoonlijke toelichting door iemand die al jaren bij het huis in kwestie betrokken is. Op Schouwenburg doet Fenneken Anneveld-van Wesel het woord, op Zwaluwenburg houdt Ludmilla Coornstra een korte powerpoint-presentatie en op Old Putten zal Nicole Witjes-Rambonnet iets over de geschiedenis vertellen. Na afloop is er in het Elburger Gruithuis gelegenheid om na te praten bij een hapje en een drankje. Meer informatie: www.arentthoeboecop.nl.