Expositie Max van Dam: Vastberaden en veelbelovend

In Museum Sjoel Elburg is tot en met 27 januari een unieke tentoonstelling te zien: Vastberaden en veelbelovend — Max van Dam, 1910-1943. 

Max van Dam was een Joodse kunstenaar, die zich, opgesloten in het vernietigingskamp Sobibor, druk maakte over de gelijkenis van een portret.  Een portret bovendien dat hij schilderde van SS-Oberscharfu¨hrer Karl Frenzel. Met deze expositie laat Museum Sjoel Elburg een groot en divers publiek kennismaken met het leven en werk van deze toegewijde kunstenaar: een Joodse jongen uit de Achterhoek die al op jonge leeftijd besluit zijn leven te willen wijden aan de kunst. Met deze keuze maakt Max van Dam het zichzelf niet gemakkelijk — zeker niet in de crisisjaren voorafgaand aan de Tweede Wereldoorlog. Maar dankzij zijn enorme gedrevenheid, de steun van familie, vrienden, collega-kunstenaars en met name van zijn mecenas Jaap Hemelrijk kan hij zijn schilderstalent ontwikkelen en rijst zijn ster. In 1938 wint Max van Dam de Prix De Rome en wordt hij een gezien kunstenaar. Juist op het moment dat hij vanwege toenemend antisemitisme en het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog zo ‘onzichtbaar’ mogelijk moet worden.

Langzaam maar zeker raakt Max van Dam zijn vrijheid kwijt: na 1940 krijgt hij nauwelijks opdrachten meer. Vrij werken wordt onmogelijk, onderduik noodzakelijk. Gevolgd door vlucht, deportatie en moord in Sobibor. Desalniettemin weet hij tot op het laatst te overleven als kunstenaar. In zijn levensverhaal komen veel aspecten samen uit het joodse leven, de verschrikkingen van de Holocaust en het langzaam maar zeker verliezen van vrijheid. Daardoor nodigt de tentoonstelling ‘Vastberaden en veelbelovend. Max van Dam 1910-1943’ uit tot bezinning over het belang van vrijheid en het verdedigen daarvan.

Bij de tentoonstelling verschijnt een gelijknamige publicatie die geschreven is door Frederieke Jeletich-Visser, gastconservator van de tentoonstelling. Aan de hand van de plaatsen waar Max zich bevond doorlopen het boek en de tentoonstelling de verschillende fasen in zijn leven, van zijn vroege jeugd tot de gruwelijke laatste maanden in Sobibor. Op de tentoonstelling zijn circa veertig kunstwerken van Max van Dam te zien. De werken zijn afkomstig uit twee museale collecties en uit acht particuliere verzamelingen. Een aantal ervan is nooit eerder museaal geëxposeerd.
Museum Sjoel Elburg, Graaf Hendriksteeg 2, 8081 CH Elburg. Info: www.sjoelelburg.nl en 0525 685564.