Amerikaanse Jitske Bergman schenkt model EB32 aan Botterstichting

Op 17 april wordt het gerestaureerde model van de botter EB32 feestelijk onthuld in het Bottermuseum aan de Havenkade. Het model is aan de Botterstichting Elburg geschonken door de Amerikaanse Jitske Bergman. Lex Terpstra voerde de restauratie van het bijna 100 jaar oude model uit, dat in delen was verzonden. Lex is vrijwilliger bij de Botterstichting Elburg. Geen wonder dat het hij als een van de eersten deze bijzondere zending uit Tampa (Florida) te zien kreeg.

Geboren Elburgse

In Tampa woont Jitske Bergman. Ze is tijdens de oorlog in Elburg aan het Begijnendijkje geboren. De rest van haar leven heeft Jitske Bergman - in het kielzog van haar vader die als arts werkte - echter over de hele wereld gereisd. Maar waar ze ook woonden, Elburg bleef trekken en het gezin Bergman kwam steeds weer terug. Ook de haven stond dan op het programma en meegevaren werd er als het kon met de botter EB32 van Jan Jansen. Een foto van Jitske als 14-jarige naast de EB32 en Jan Jansen is daar bewijs van. In de woonkamer van de familie stond altijd het model van de EB32, en dat reisde steeds met de familie mee. 

Schenking
Tot Jitske Bergman in 2025 besloot dat het mooi was geweest en het scheepsmodel terug naar huis moest. Lees: de Botterstichting Elburg, want daar heeft ze sinds 2021 goede banden mee. Ze nam contact op en vertelde over haar plan om het model te schenken, dat door bestuur en vrijwilligers natuurlijk enthousiast werd ontvangen. Terpstra bracht het bottermodel in originele staat terug. Tot in de kleinste details. Precisiewerk, dat naast vakmanschap geduld vereist. Het model is overigens in 1934 afgemaakt, dat is in de koperen mastklamp gekrast.

Oudste model
Ondertussen kwam er via één van de dochters van Jan Jansen meer informatie over deze EB32: ‘Er zijn meer modellen in de omloop, onder andere in de Hervormde Kerk in Elburg en bij zoon Wichert Jansen in huis. Maar die zijn allemaal veel kleiner.’  Dit is het oudste bottermodel dat Lex ooit in handen heeft gehad en volgens hem bestaat er kans dat dit het oudste model is in Elburg. Waarschijnlijk is deze EB32 door Jan ‘van Mies’ (1916 – 1992) aan boord gemaakt. De verhoudingen kloppen niet helemaal, er zijn minder dekenpoten en de mast is eigenlijk iets te lang. Dit model is ook een stuk groter en grover dan zijn latere modellen. Tijdens de stille uren van het hoekwantvissen kon Jansen er daarom makkelijker aan werken, met alleen een mes en een hamertje bij de hand. Pas later - toen er noodgedwongen aan wal werd gewerkt - werden de modellen kleiner.

Bekijken
Het bottermodel is weer piekfijn in orde. Het koper blinkt je tegemoet. Wie het wil bekijken kan dat vanaf 18 april doen tijdens de openingsuren van het Bottermuseum (woensdag en zaterdag van 13 tot 16 uur en op afspraak).