Zorgmedewerkers vaak doelwit van agressie door patiënten en naasten

23 februari 2026 om 14:53

De vormen van agressie waarmee zorgverleners dagelijks worden geconfronteerd zijn divers en hebben een grote impact op de werkomgeving. Volgens de cijfers van het CBS ervaart 48 procent van de zorgmedewerkers van 16 jaar of ouder verbale agressie, waarbij gedacht moet worden aan schelden of schreeuwen. Een kwart van de ondervraagden geeft in het onderzoek aan slachtoffer te zijn van pesten. Fysieke agressie door patiënten of hun directe omgeving wordt door 21 procent van de medewerkers gerapporteerd. Hoewel bedreiging en intimidatie met 10 procent het minst vaak worden genoemd, blijven de cijfers van het CBS over de gehele breedte van de sector zorgwekkend hoog.

Er bestaan aanzienlijke verschillen tussen de diverse beroepsgroepen in de zorg. Vooral sociaal werkers en groeps- en woonbegeleiders vormen een kwetsbare groep; volgens het CBS ervaart 79 procent van hen agressie. Dit geldt voor bijna alle vormen van ongewenst gedrag. Bij verzorgenden valt op dat zij relatief vaak te maken hebben met fysiek geweld en seksuele intimidatie. Specialisten op maatschappelijk gebied, waaronder psychologen en maatschappelijk werkers, geven in de statistieken van het CBS juist vaker aan te maken te krijgen met discriminatie en bedreigingen.

Volgens het CBS ervaren schoonmakers, keukenhulpen en huishoudelijke hulpen relatief weinig agressie. Ook in de kinderopvang, waar vooral pedagogisch medewerkers werkzaam zijn, liggen de cijfers lager. Hier geeft 36 procent aan agressie te ervaren, waarbij het hoofdzakelijk gaat om verbaal geweld of pestgedrag door de ouders of verzorgers van de kinderen.

Een opvallende conclusie uit het onderzoek van het CBS is de sterke samenhang tussen agressie en de ervaren werkdruk. Werknemers die aangeven dat hun werkdruk te hoog is, worden vaker geconfronteerd met agressieve patiënten dan collega's die hun werkdruk als goed bestempelen. De cijfers van het CBS tonen aan dat 68 procent van de mensen met een hoge werkdruk agressie ervaart, tegenover 54 procent in de groep met een beheersbare werkdruk. Ook het gebrek aan tijd speelt een cruciale rol. Van de zorgverleners die onvoldoende tijd hebben voor hun cliënten, geeft 75 procent aan te maken te krijgen met agressie. Bij medewerkers die wel voldoende tijd kunnen vrijmaken, ligt dit percentage op 57 procent.

Zorgmedewerkers blijven ondanks agressie enthousiast over hun vak. De groep die met agressie te maken krijgt, is vrijwel even positief als collega's die dit niet ervaren. Wel leidt agressie tot meer psychische vermoeidheid: 19 procent voelt zich opgebrand en 16 procent is gefrustreerd door het werk. Bij medewerkers zonder agressie-ervaringen liggen deze percentages op respectievelijk 12 en 9 procent.