De burgerhulpverleners zijn getraind in het ondersteunen van de brandweer, en kunnen daardoor van grote waarde zijn bij bestrijding van brand in de binnenstad van Elburg.
De burgerhulpverleners zijn getraind in het ondersteunen van de brandweer, en kunnen daardoor van grote waarde zijn bij bestrijding van brand in de binnenstad van Elburg. (Foto: )

Burgers gaan als de brandweer

door Rik Kapitein

Pilot met burgerhulpverleners voor brandweer in binnenstad Elburg

"Het was voor de vrijwilligers niet langer veilig om de brand te blussen." Nee, er was geen grote brand in het centrum van Elburg, maar wel de derde oefensituatie van dit jaar voor burgerhulpverleners. "De eersten staan al binnen een minuut voor de deur."

Elburg - De oefening van afgelopen maandag was het laatste onderdeel van een pilot van de gemeente Elburg, het lokale brandweerkorps en Stan; een bedrijf uit Elburg dat zich bezighoudt met technieken waarmee burgers en hulpverleners elkaar kunnen ondersteunen. Het bedrijf ontwikkelde onder meer de app 'HartslagNu', waarmee burgers opgeroepen kunnen worden voor hulp bij een reanimatie. Ook "Maar we willen kijken of we burgers ook breder in kunnen zetten, of ze op andere manieren hulpverleners kunnen ondersteunen", vertelt Anthon Wolf. Als projectleider én vrijwilliger bij de brandweer in Elburg is hij nauw betrokken bij deze pilot. "Burgers die een brandje in de eerste fase kunnen blussen, dat is het idee. Die vrijwilligers wonen of werken allemaal in de binnenstad, dus ze kunnen heel snel aanwezig zijn als ergens brand uitbreekt." De burgerhulpverleners zijn puur bedoeld als aanvulling op de brandweer. "Ze zullen nooit de professionals vervangen."

Dat de pilot in de binnenstad van Elburg plaatsvond, is geen toevel. Stan, het bedrijf achter de mobiele technieken, is gevestigd in Elburg. "En je ziet dat er in de binnenstad een grote onderlinge betrokkenheid heerst. 'Als wij iets voor elkaar kunnen betekenen, dan doen wij dat', is de moraal."

De burgerhulpverleners zijn tijdens de pilot nog niet opgeroepen voor een echte brand. "We hebben dit jaar echt gebruikt om te oefenen", legt Wolf uit. Na een informatieavond aan het begin van het jaar schreven twintig mensen zich in. "Die hebben we eerst allemaal getraind op de brandweerkazerne. We hebben ze onder andere geleerd hoe ze om moeten gaan met een klein blusmiddel, maar ook wat ze wel en wat niet moeten doen bij een brand." Gedurende de rest van het jaar volgden drie oefeningen, waarvan de laatste afgelopen maandag was. "Bij die laatste oefening hadden we een situatie gecreëerd waar de vrijwilligers de brand zelf niet meer konden . blussen. Het was niet veilig voor hen. Dan is het mooi om te zien dat ze hun grenzen kennen, en doen wat ze wel kunnen: terugtrekken en de brandweer opvangen en op de hoogte brengen van de situatie."

Ook postcommandant Arjan Bruijnes is zeer enthousiast over de pilot. "Heel nieuw is het idee niet per se: we zien nu al dat burgers ons in de praktijk goed helpen. Maar dankzij deze pilot hebben we meer structuur." De vrijwilligers krijgen op hun telefoon een melding als er een incident is, en zijn vaak daardoor al binnen een minuut aanwezig op de locatie. "En nu zijn dat getrainde hulpverleners. Ze weten hoe ze met een brandblusser om moeten gaan en hoe ze hun eigen veiligheid in de gaten kunnen houden. Het helpt ook bij de bewustwording: 'als ik niet kan blussen, hoe kan ik dan alsnog helpen?' Door ons op te wachten en de juiste informatie te geven, helpen ze ons enorm." Dankzij de training zijn die burgerhulpverleners nu duidelijk te herkennen. "Ze dragen allemaal een oranje hesje, en ze spreken ons jargon een beetje."

Nu de pilot afgelopen is, zal die grondig geëvalueerd worden. "Dit is de eerste pilot in Nederland", legt Wolf uit. "We hebben dit jaar daarom gebruikt om uit te zoeken welke haken en ogen er aan zo'n samenwerking met burgers zitten. Dit heeft ons erg veel informatie gegeven." Hoe het vervolg van de pilot eruit ziet, wil hij nog niet zeggen. "Daarvoor is echt een goede evaluatie nodig, ook samen met de brandweer en de gemeente, onze partners in deze pilot." Mocht de uitkomst daarvan positief zijn, dan zou een landelijk vervolg mogelijk zijn. "Maar dat is dan ook aan de veiligheidsregio, om daar over te beslissen." Bruijnes is namens de brandweer in elk geval positief. "Als uit de evaluatie blijkt dat dit echt goed is bevallen, zou ik het zeker willen doorzetten. De eerste paar minuten bij een brand zijn erg belangrijk. Het voordeel van deze mensen is, dat ze dichtbij wonen en werken, dus zij zijn er erg snel bij. En dat ze dan al getraind zijn, is een extra mooie bijkomstigheid." De deelnemers aan de pilot hebben echter al aangegeven hiermee door te willen. "Ze willen wel getraind blijven voor dit soort situaties, zodat ze elkaar kunnen helpen wanneer dat nodig is." Ook Wolf ziet dat de deelnemers gemotiveerd zijn. "De inwoners van de binnenstad kennen het gevaar van brand, en willen samen voorbereid zijn."

Meer berichten