Foto:

Elburgse Oppositie weet zich geen Raad: 'luister ook naar de minderheid'

door Rik Kapitein

Een gekaapt amendement, harde botsingen, 'Doornspijkse Dukaten' en uiteindelijk acht uur aan debat: het was op zijn zachtst gezegd een bijzondere raadsvergadering over de Programmabegroting. Oppositiepartijen Elburg Beleid en VVD trokken fel van leer tegen de 'dichtgetimmerde' begroting en de rol van het college. De coalitiepartijen beriepen zich daarentegen op het collegeakkoord, waar met deze begroting een eerste praktische vorm aan gegeven wordt. Burgemeester Jan Nathan Rozendaal had zijn handen vol aan het voorzitten van het debat, dat uiteindelijk gevoerd werd op twee avonden. "Bij zo'n vergadering, met zo'n sfeer, is niemand gebaat. Zeker de Elburgers niet", was de algehele conclusie na afloop.

Gespannen sfeer, verwijten en gezucht tijdens Begrotingsraad

Elburg - De frustraties bouwden zich bij de oppositie al ruim voorafgaand aan de vergadering op. "Ik kan al wel 15 amendementen schrijven", sprak Peter van Andel na het bestuderen van de Programmabegroting. "Maar ik weet ook al dat ik daar weinig mee zal bereiken."

Een belangrijk bezwaar ging over een van de laatste pagina's van de Programmabegroting, een begroting voor de jaren 2019 tot en met 2022. In dat laatste jaar stond een post van 4 miljoen euro begroot, voor de verplaatsing van het sportpark van DSV naar de kern van Doornspijk. "Dat is te gek voor woorden. Er is nog geen onderzoek gedaan of dit echt nodig is. Men is wel genegen een bedrag van vier miljoen voor Doornspijk te reserveren, op basis van een bewonersavond, maar vertikt het om hetzelfde te doen voor een dorpsplan van 't Harde, of de visie van de Vestingraad, die allebei veel completer zijn"

Anderhalve week voor de raadsvergadering werd die frustratie alleen maar groter: het college stuurde een brief naar de fracties, met de mededeling dat de voorgenomen verplaatsing de komende tien jaar niet zal plaatshebben. "Maar het college haalde niet zelf het geld uit de begroting", briest VVD-fractievoorzitter Marga Schoots. "Feitelijk hoort het college voor te stellen de begroting te wijzigen, zodat wij daarover kunnen stemmen. Maar dat stapje zijn ze even vergeten. Daarmee ontnemen ze ons de kans er over te debatteren."

En dus kwam Elburg Beleid, gesteund door VVD en PvdA, met een amendement: het geld dat voor de verplaatsing van DSV begroot stond, zou worden geschrapt. De partijen wilden ook een bijbehorend bedrag van 50.000 euro schrappen, dat bestemd was voor onderzoek naar de wenselijkheid en haalbaarheid van die verplaatsing. "Dat gaat de komende tien jaar toch niet gebeuren, dus is dat onderzoek ook niet nodig", redeneerde Van Andel. Dat ging de coalitie echter te ver. "Die verplaatsing van DSV heeft in ons verkiezingsprogramma gestaan", stelt Han Dickhof, van de ChristenUnie. "En het staat in het coalitieakkoord, dus we willen dat onderzoek nog wel doorzetten."

Twee amendementen dus, die veel stof doen opwaaien. Zeker als op woensdagavond, tijdens het vervolg van de vergadering, blijkt dat de vier coalitiepartijen zelf een amendement indienen: de vier miljoen die voor DSV begroot stond, wordt geschrapt. Hetzelfde amendement dus als dat van de oppositie. Het verschil: in de overwegingen benoemt de coalitie dat 'met het oog op de leefbaarheid in Doornspijk een nieuw voorspel komt'. "Het geld blijft dus in Doornspijk", is de conclusie van Peter van Andel en Rick van Velthuysen (VVD). "Nee", is het antwoord van Dickhof. "Het geld is pas beschikbaar in 2019, dus we hebben nog de tijd om te onderzoeken waar we het geld voor reserveren." Maar de link met de leefbaarheid van Doornspijk vindt hij wel belangrijk. "De bewoners willen graag veranderingen, en daarvoor is eerst nog onderzoek nodig." Van Andel is zwaar gepikeerd. "De overwegingen maken niets uit voor het amendement. De coalitie kaapt ons voorstel en gaat er mooie sier mee maken. Ik vind het bijzonder laag." Ook Marga Schoots noemt de 'kaping van het amendement' een bijzondere actie. "Het geld lijkt op deze manier nog steeds voor Doornspijk. Dat vinden wij buitengewoon vreemd." Cees Dijkhuizen (CDA) vindt dat de oppositie niet moet spreken over een 'gekaapt amendement'. "Peter van Andel wilde het geld al aan andere zaken uitgeven. De wethouder sprak uit dat het hem niet handig leek om die vier miljoen al direct te besteden, dus was er een nieuw amendement nodig." Van Andel wijst er op dat in de tekst van zijn amendement het geld nog niet uitgegeven wordt.

Doornspijkse dukaten

Doornspijk is een veelbesproken kern, deze raadsvergadering. Regelmatig refereert een van de coalitiepartijen aan de bewonersavond, waar Doornspijkers hebben aangegeven graag alle activiteiten in de buurt van de dorpskern te hebben, aan een en dezelfde kant van de Zuiderzeestraatweg. "We hebben dit al benoemd in ons verkiezingsprogramma", legt Han Dickhof uit. "En het staat ook in het coalitieakkoord: we willen investeren in de leefbaarheid van Doornspijk." Dijkhuizen valt hem daarin bij. "De oppositie valt ons aan op onze ambitie: we willen Doornspijk vooruit helpen. Daar willen we onderzoek naar doen, en dat kost geld." Maar zoals Van Andel zich al fel tegen de voorgenomen kosten keerde, stond ook Rick van Velthuysen regelmatig bij de interruptiemicrofoon. "We halen nu het geld weg bij de verplaatsing van DSV, maar we mogen het niet uitgeven aan de binnenstad van Elburg of aan 't Harde. Zijn het dan Elburgse gelden of Doornspijkse Dukaten?", vroeg de VVD'er zich af. "We hebben geprobeerd te luisteren naar de wens van de Doornspijkers", legt Dijkhuizen uit. "En zoals ik al eerder aangaf, is het geld niet voor Doornspijk gereserveerd. Dat is heel cruciaal. We wachten een voorstel van het college af, om te zien welke plannen er voor Doornspijk komen. En of dat nou 1 miljoen of 6 miljoen gaat kosten, als het een goed verhaal is, willen wij daar naar kijken."

Schoots vraagt zich af waarom de coalitie zo wanhopig vasthoudt aan de ontwikkeling van Doornspijk. "Elders zijn al uitgewerkte plannen, maar hier moet geld naartoe", zegt zij. "De ChristenUnie benadrukt steeds dat dit in hun verkiezingsprogramma stond, en ook in het coalitieakkoord. Zij zien hun verkiezingsprogramma als de enige waarheid, maar ik snap niet dat ze zo'n specifiek onderwerp zo belangrijk maken." Dickhof benadrukt dat de verplaatsing van DSV tijdens de coalitiegesprekken zorgvuldig is besproken. "Dan gaan we dat niet direct snel loslaten. We willen nu eerst als fractie om tafel met DSV: waarom willen zij op korte termijn niet verhuizen? Uit dat gesprek zou zomaar kunnen blijken dat het geld op lange termijn nog wel nodig is, daarom willen we het niet nu direct al uitgeven aan iets anders."

Samenwerken met coalitie

Schoots en Van Andel zijn verbolgen over de manier waarop de coalitie omging met het amendement. Maar ze verwijten de coalitiepartijen ook alles al dichtgetimmerd te hebben. "Ze vormen een machtsblok", zegt Van Andel. "Ze zijn met 14 zetels tegen 5, ze lachen ons vierkant uit als we iets willen." Ook Schoots vraagt zich af of het zin heeft om oppositie te voeren tegen deze coalitie. "Je ziet dat er fractiediscipline is: de fracties moeten stemmen volgens de wens van het college. Dat hoort niet in de moderne democratie."

Zowel Dijkhuizen als Dickhof noemt dat onzin. "Dat is beeldvorming die VVD en Elburg Beleid willen creëeren", zegt laatstgenoemde. "Natuurlijk willen wij bij deze eerste begroting van dit college onze coalitieplannen vormgeven, maar je ziet bij de stemming over de meeste amendementen dat verschillende partijen verschillend hebben gestemd. Die vrijheid is er ook gewoon." Dijkhuizen, die zelf de afgelopen periode nog in de oppositie zat, vindt dat Elburg Beleid en VVD moeten nadenken over de energie die zij inzetten. "Ze hebben ons coalitieakkoord gelezen, en dat hebben we ook besproken. Dan weet je als oppositiepartij dat het niet veel zin heeft om daar tijdens de begroting veel energie in te steken, want dat zijn precies de punten waar we aan zullen vasthouden. Die vinden we belangrijk. Op andere onderdelen kunnen we juist veel meer elkaar zoeken."

Een goed voorbeeld daarvan is de PvdA. Edwin Vonk was na afloop van de vergadering uitermate tevreden: als eenmansfractie had hij drie moties ingediend, die alledrie werden ingestemd. "En niet zomaar moties: het ging over huisvesting voor starters, over windmolens en over het herdenken van 75 jaar vrede. Dat zijn punten waar wij ons al in verkiezingstijd hard voor maakten, en dat is nu gelukt. Ik heb dus bewezen dat het zeker mogelijk is om oppositie te vormen." Hij begrijpt wel de frustraties van Elburg Beleid en VVD, maar vindt het jammer dat de sfeer op de raadsvergadering erdoor bepaald werd. "Wat de coalitie deed, met het overnemen van het amendement, was niet handig. Maar als je altijd het conflict zoekt, willen mensen zich nog wel eens tegen je keren. Dan schiet je als oppositie ook niets op."

Van Andel moet er een beetje om lachen. "Edwin is een rasoptimist, die zoekt overal het positieve in. De moties die zijn aangenomen, stelden voor de coalitie niets voor. Dat doen ze om de indruk te wekken dat ze wel willen samenwerken, maar op de belangrijke punten kunnen wij niets inbrengen. Dan bepaalt het college wat er moet gebeuren." Dickhof benadrukt dat dat niet het geval is. "De komende jaren ontstaat er alleen maar meer ruimte om met elkaar te spreken. En wij als fractie zijn altijd compleet zelfstandig om te kijken hoe we met verschillende voorstellen omgaan."

Dat de sfeer bijzonder was, is iedereen met elkaar eens. En ook dat die sfeer onwenselijk was, wil iedereen wel toegeven. Toch is het de vraag of er de komende tijd veel gaat veranderen. "We vertegenwoordigen allemaal een deel van de Elburgse bevolking", zegt Schoots. "En er moet naar iedereen geluisterd worden. Ook naar de minderheden. Wij hopen de komende jaren de boel op te schudden. We hebben geprobeerd constructief mee te doen, maar dat is niet mogelijk." Dijkhuizen hoopt dat er vanaf nu weer meer met elkaar gesproken wordt. "Als je echt tot zaken wilt komen, moet je juist in gesprek gaan over de punten waar je met elkaar over oneens bent."

Meer berichten