Besparingen voor gemeenten door opsporen fraude

Door de twee sociale rechercheurs is in 2024 in de gemeente Elburg voor een bruto bedrag van 152.700 euro aan fraude opgespoord. Het leverde de gemeente 34.512 euro aan besparing op. In Oldebroek werd voor 16.993 euro aan fraude opgespoord. Door de inspanningen van de sociale rechercheurs kon 36.552 euro worden bespaard. In Nunspeet ging het om bruto 1.195 euro aan fraude. Hier werd 52.692 euro aan uitkeringen bespaard. 

Wijnand Kooijmans

De sociale rechercheurs zijn actief voor de gemeenten Oldebroek, Elburg, Nunspeet en Putten. Zij zijn belast met de handhaving van de sociale voorzieningen in de ruimste zin van het woord voor zover de uitvoering is opgedragen aan de gemeente. Dit houdt in dat de sociale recherche kan worden ingeschakeld gedurende het gehele uitkeringstraject. Hierbij vervullen zij zowel de preventieve-, repressieve- als consultfunctie.

In 2024 werd in de vier gemeenten een bruto bedrag van 183.586 euro aan fraude aangetoond. Een aantal uitgestelde onderzoeken heeft geleid tot afwijzing, beëindiging of aanpassing van de uitkering. Dat maakt dat bruto het werk van de sociale rechercheurs de vier gemeenten 139.452 euro opleverde. Het werk van de sociale recherche draagt er mede toe bij dat de uitkeringen rechtmatig worden toegekend of verstrekt. De sociale recherche maakt onderdeel uit van het team vergunningen, toezicht en handhaving van de gemeente Nunspeet. 

De werkzaamheden van de sociale recherche liggen voor het grootste deel op het terrein van bestuursrechtelijke handhaving waarbij de bevoegdheden als bijzonder controleur/toezichthouder van toepassing zijn. 

In het jaarverslag wordt geconstateerd dat de strafrechtelijke handhaving steeds meer op de achtergrond komt te liggen. Dat is voornamelijk een gevolg dat de hoogte van de grens om aangifte te doen is verhoogd naar vijftigduizend euro. 

In Elburg en Nunspeet is sprake van een toename van het aantal mensen dat een uitkering ontvangt. In Elburg steeg dit aantal van 213 naar 239, in Nunspeet van 276 naar 326. In Oldebroek was sprake van een daling van 286 naar 276 mensen. 

De tendens is dat het aantal mensen met een uitkering stijgt. Het aantal bijstandsuitkeringen neemt het hardst toe in de groep inwoners tot zevenentwintig jaar. Ook onder mensen van zevenentwintig tot vijfenveertig jaar is sprake van een toename. Het Centraal Bureau voor de statistiek verwacht dat het aantal bijstandsuitkeringen dit jaar en de komende jaren verder zal stijgen. 

In Elburg werden negentien verzoeken ingediend voor onderzoek naar fraude, in Oldebroek lag dit op vijf en in Nunspeet op tweeëntwintig. In Elburg was sprake van een toename van dertien aanvragen als het gaat om het verzoek een onderzoek in te stellen, in Nunspeet van twaalf. In Oldebroek bleef het aantal gelijk.

Het grootste aantal fraudegevallen(32)  betreft het verkrijgen van geld door werkzaamheden. Veertien mensen werden erop betrapt dat zij buiten de gemeente verbleven waarvan zij een uitkering ontvingen of gaven een onjuiste woonsituatie op. Elf mensen werden bestraft omdat zij geen of onjuiste/onvolledige informatie opgaven.