Nagelhout Hattemerbroek: de klomp als uniek familie-erfgoed

Wie klompen zegt, zegt Nagelhout Hattemerbroek. Al sinds 1912 vinden mensen hun weg naar dit unieke familiebedrijf aan de Zuiderzeestraatweg. In 113 jaar tijd is er veel veranderd, maar wat altijd is gebleven, is de klomp.

Hanneke Bloemendaal 

“Mijn opa Harmen Nagelhout begon samen met zijn vrouw Zwiertje, naar wie ik vernoemd ben, in 1912 een klompenmakerij in de schuur achter het huis. De klompen werden toen nog met de hand gemaakt,” vertelt Zwiertje Nagelhout. “Opa en opoe kregen zes kinderen: Dries, Andries, Narda, Mina, Gerrie en Derkje. Beide zoons werkten in de klompenmakerij en Narda en Mina hielpen met het beschilderen van de klompen. Ze maalden rode steen met karnemelk en gebruikten dat als verf. Gerrie verzorgde het huishouden; Derkje ging de verpleging in.”

 Staand: oprichter Harmen Nagelhout bij de klompenmakerij.  

In de oorlog gingen de werkzaamheden op bescheiden wijze door. “Uit overlevering weet ik dat mijn grootouders met weinig tevreden waren. Mensen kwamen met hout van bomen uit eigen tuin en lieten daar klompen van maken. Het hout werd ook als betaalmiddel gebruikt. In de hongerwinter kwamen er veel trekkers langs, die kregen eten en mochten overnachten op de zolder. Aan het eind van de oorlog moest het gezin overigens op last van de Duitsers een periode het huis verlaten, omdat voor het huis afweergeschut geplaatst werd.”
Toen Harmen Nagelhout in 1947 overleed, zetten Dries en Andries het bedrijf voort. Eind jaren ‘50 was het niet langer rendabel om de klompen met de hand te maken. Ze werden vanaf toen ingekocht.

“In 1963 begonnen mijn ouders een winkel met klompen, huishoudelijke artikelen en speelgoed. Andries en zijn vrouw deden hetzelfde in Wezep. Elke zaterdagavond mochten jongeren voor een dubbeltje televisie komen kijken in de schuur, de tantes maakten dan gehaktballen en kroketten. Daaruit is het idee voor een snackbar ontstaan.” Met de aanleg van de A50 werd de snackbar een ware trekpleister voor vrachtwagenchauffeurs. Vooral de gehaktbal was populair. “In de pauze en na schooltijd hielp ik altijd mee in de zaak. Geweldig vond ik dat. Ook mijn zus Agnieta werkte mee, zij is een grote steun voor de familie. Tegenwoordig woont ze in Friesland.”
Sinds 1995 werkt Zwiertje Nagelhout fulltime in de winkel; vanaf 2017 als eigenares. Het assortiment klompen en nostalgische schoonmaakmiddelen wordt uitgebreid met woondecoratie, cadeauartikelen, streekproducten en souvenirs. Lachend: “En de gehaktballen worden nog steeds speciaal voor ons gemaakt.”

Anno 2025 staat ook dochter Claire in de zaak (parttime), terwijl zoon Sebas op de achtergrond meewerkt. Ter ere van het oude ambacht, is een ruimte achter de winkel ingericht als een soort mini-klompenmuseum met authentieke gereedschappen, attributen en klompen.