Regina Ederveen met de 199-jarige Érard-harp: "Die engel zit er al sinds 1819 bovenop, in volle glorie!" (Eigen foto)
Regina Ederveen met de 199-jarige Érard-harp: "Die engel zit er al sinds 1819 bovenop, in volle glorie!" (Eigen foto) (Foto: Rinze Witteveen)

Een krasse harp van 199 jaar oud

Londen, juni 1819. Mejuffrouw Broadwood, dochter van de beroemde pianobouwer en -handelaar, krijgt een pedaalharp cadeau. Een hypermodern instrument, want het eerste patent voor dit soort harp werd aangevraagd in 1811.

Elburg - Veel mensen zullen de naam Érard alleen kennen als oud pianomerk, maar harpisten weten wel beter. Instrumentenontwerper Sébastien Érard werd ook beroemd als uitvinder van de dubbelpedaalharp, met een mechaniek dat de harp veel meer mogelijkheden gaf. Sindsdien werd het instrument serieus genomen als concertinstrument en onderdeel van het orkest. Hoewel de piano- en harpfabriek van Érard zijn uitvalsbasis had in Parijs, met neef Pierre Érard als 'CEO', was er tevens een vestiging in Londen. Ook daar gingen die harpen als warme broodjes over de toonbank, weet harpiste Regina Ederveen: "In elk Engels landhuis stond wel een Érard-pedaalharp. In het kasboek van de firma kun je lezen hoe op 23 juni 1819 een dubbelpedaalharp werd verkocht aan de familie Broadwood."
En juist op die harp zal Ederveen op 3 mei een deel van haar concertprogramma spelen. "Dit instrument is echt one of a kind; de kolom heeft versieringen die je bij geen enkele ander exemplaar aantreft. Waarschijnlijk ben ik nu de enige ter wereld met zo'n harp. Die engel zit er ook al sinds 1819 op, in volle glorie!"
Die weelderige vormgeving berust vermoedelijk op de romantische gevoelens die Pierre Érard koesterde voor de dochter van Broadwood. Haar voornaam is onbekend; we weten alleen dat zij deze harp zou bespelen. "En Pierre zal wel tegen de ontwerper hebben gezegd; maak er maar iets bijzonders van," veronderstelt Regina Ederveen. "Helaas ging hun relatie niet door, omdat oom Sébastien daar een stokje voor stak. Die wilde niet dat Pierre met een dochter van de concurrent trouwde."
Na vele omzwervingen kruiste de harp in de zomer van 2017 het pad van de Veluwse harpiste. "Ik werd benaderd door een oudere dame met de vraag of ik iemand wist die erin geïnteresseerd was. Toen ben ik bij haar langs gegaan." Tijdens een gesprek van twee uur vertelde deze dame prachtige verhalen: de harp zou jarenlang in Rusland zijn geweest en ook de Nederlandse harpiste Phia Berghout (1909-1993) zou hem nog lange tijd hebben bespeeld. Maar het is de vraag of dit klopt, volgens Ederveen. "Alleen die geschiedenis van Broadwoods dochter is aangetoond." Hoe dan ook blijft deze harp een geval apart: "Een viool van 200 jaar die zie je wel vaker. Maar zo'n harp, die uit 2000 onderdeeltjes bestaat en na bijna twee eeuwen nog bespeelbaar is – dat is écht zeldzaam!"
Kloosterkapel in Museum Elburg, 3 mei, 15.30 uur. Kaarten via www.museumelburg.nl

 

 

reageer als eerste
Meer berichten


Shopbox