Logo huisaanhuiselburg.nl


Wethouder José Oosthoek, Felien Lipke en conservator Eelco Elzenga bij het 'doe-orgel'
Wethouder José Oosthoek, Felien Lipke en conservator Eelco Elzenga bij het 'doe-orgel' (Foto: Eigen foto)

Een orgeltje in een 'meccanodoos'

Traporgel, draaiorgel, pijporgel: die woorden klinken ons wel vertrouwd in de oren. Maar wat is in vredesnaam een 'doe-orgel'?

ELBURG - Maarten Seijbel, vice-voorzitter en medeconservator van het Nationaal Orgelmuseum, glimlacht geheimzinnig. Hij wijst naar een zwarte kist onder de tafel. "Daarin zitten onderdelen van een orgel", verklapt hij. "Een uitvinding van Wim Janssen, orgelbouwer bij de Limburgse firma Verschueren. Hij heeft het orgel zo slim gemaakt, dat kinderen het zelf in elkaar kunnen zetten. Eigenlijk zoals een lego-bouwpakket. Dan weten ze meteen hoe het instrument werkt. En je kunt er echt op spelen." Bewust koos Janssen voor vierkante houten pijpen, omdat die beter bestand zijn tegen doortastende kinderhanden. Seijbel: "Met metalen pijpen krijg je er al gauw deukjes in." In België reizen zulke doe-orgels al rond op scholen, weet hij. "Maar ja, Belgische scholen besteden sowieso meer aandacht aan cultuur."
Dit gloednieuwe doe-orgel is een schenking van Orgelfonds Mooy aan het Nationaal Orgelmuseum. Vandaag is de officiële overdracht en bij zo'n plechtigheid past een stevige toespraak. Jan Verbree, voorzitter van het Orgelmuseum, refereert hierin aan de eerdere 'Museumvisie' die de gezamenlijke Elburger musea aan wethouder José Oosthoek hebben aangeboden. "In onze nota pleiten we voor een interactieve omgang met de kenmerkende eigenheden van deze binnenstad. Met dit doe-orgel zetten we een eerste stap op die weg."
Vervolgens is het woord aan Gert Oldenbeuving (bestuurslid Orgelfonds Mooy) en conservator Eelco Elzenga. Elzenga vergelijkt het doe-orgel met de meccanodozen van vroeger, maar ook met de speelgoedtrein die hij als kind had. Met zichtbaar genoegen vertelt hij hoe hij dit doe-orgeltje zelf al heeft uitgeprobeerd: "En dat wás toch leuk!"
Ter plekke gaat Elzenga opnieuw aan de slag en begint het orgel in elkaar te zetten. Er vallen gewichtige vaktermen als 'windlade' en 'magazijnbalg'. Het is nog een heel werk om alle toetsen aan te brengen, zo waarschuwt hij de aanwezigen. En bij plaatsing van de pijpen is het opletten geblazen dat de gaatjes wel aan de goede kant komen.
Aangezien de doelgroep uit kinderen bestaat, wordt Felien Lipke (8) naar voren geroepen. Samen met José Oosthoek zal zij de laatste onderdelen toevoegen. "Dit wordt dus een damesorgel!" grapt Elzenga. En hiermee is de rolverdeling weer in evenwicht. Want vandaag zijn de heren fors in de meerderheid. Is organist, net als dirigent, nog overwegend een mannenberoep? Zo ja, dan zal dat met educatieve projecten als 'doe-orgels' vast niet lang meer duren.

reageer als eerste
Meer berichten

Shopbox