Lelystad Airport: de lusten en de lasten op de Noord-Veluwe

De ondernemersverenigingen op de Noord-Veluwe juichen de komst van Lelystad Airport toe. De beredenering is dat de economie hiermee een impuls krijgt. Of dit standpunt gebaseerd is op gedegen onderzoek of voortkomt uit een simpele redenatie dat ‘meer’ altijd goed is voor de economie, kan ik niet beoordelen. Als ontwikkelingseconoom en duurzaamheidsdenker vraag ik me af wat de langere termijn gevolgen voor de Noord-Veluwe daadwerkelijk zullen zijn wanneer Lelystad Airport uitvliegt.

Luchtlawaai

Noord-Veluwe - Het luchtruim boven de Noord Veluwe is op dit moment al druk bezet. Al jaren loopt er een belangrijke aanvliegroute naar Schiphol recht over Oldebroek en Elburg. Zit u op een zonnige dag buiten in de tuin, dan kunt u dit ervaren. Daarnaast zijn er op dit soort dagen allerlei anderen die van het luchtruim genieten, de ‘sport’vliegers en in Oldebroek kunnen we sinds een aantal jaren ook ‘genieten’ van een paar paramotoren.

De lasten nemen toe

Binnenkort komen daar op relatief lage hoogte de vluchtbewegingen van grotere vliegtuigen bij. En dit juicht ondernemend Noord-Veluwe toe. Ik verwacht dat de Noord-Veluwe onaantrekkelijker zal worden om te wonen of te vertoeven als toerist. Wat doet dit voor de waarde van huizen en kantoren? Daarnaast zal de vervuiling toenemen, door het geluid en door het fijnstof. De gevolgen voor al dat andere leven, de biodiversiteit, zijn mij niet bekend, maar ik verwacht dat die negatief zullen zijn, o.m. voor kritische soorten die leven in Natura 2000 gebieden als de Oostvaardersplassen en het Veluwe- en Drontermeer. Als wij dat lawaai al kunnen horen, hoe zal dat dan zijn voor dieren wiens gehoor veel beter ontwikkeld is dan die van de mens? Daarnaast is het vreemd dat de overheden en (deel van de) ondernemers enerzijds klimaat- en energieakkoorden ondertekenen en dan besluiten om het vliegen te bevorderen. De maatschappelijke kosten van vliegen zijn niet meegenomen in de prijs van een ticket. Het is goedkoper om internationaal te vliegen dan met de trein te gaan, terwijl dat laatste minder maatschappelijke kosten met zich meebrengt.

Maar er zijn ook kansen

De impuls voor de economie zit hem vooral in het vliegen zelf, want dat gaat toenemen, maar de baten daarvan komen toe aan bedrijven verder weg als Ryan Air e.d. Dan zijn er de dienstverleners voor het onderhoud van de vliegtuigen en het beheer van de luchthaven. Dat zal werkgelegenheid opleveren. Een aantal industrieën gelieerd aan de luchtvaartsector en luchthavensector zal zich nabij het vliegveld vestigen, wat weer goed is voor de economie. Daarnaast zal het toerisme een impuls kunnen krijgen, met name door korte termijn overnachtingen rond de luchthaven, maar bij goede marketing kan dit zeker doorwerken op plaatsen op de Veluwe, Zwolle, Kampen, Giethoorn e.d. Kortom, er liggen zeker ook economische kansen. Dat is dan weer mooi meegenomen, en compenseert wellicht de pijn van toegenomen maatschappelijke overlast en vervuiling.

Participatie ontbreekt

De komst van Lelystad Airport is zeker geen eenduidig positief of negatief verhaal. Dat maakt het ook lastig om hier weloverwogen mee om te gaan en dat maakt mij kritisch op partijen die te makkelijk voor het optimisme of negativisme kiezen. Een goede maatschappelijke discussie over de komst van deze luchthaven en de gevolgen daarvan is van groot belang. Het geeft bij mij als burger het gevoel dat het allemaal al besloten is en er geen werkelijke participatie mogelijk is. Wij zullen echter wel leven met de consequenties als de routes inderdaad over de Noord-Veluwe komen. En wellicht leidt dat tot economische groei, meer banen, maar zeker ook tot meer overlast en vervuiling. Wat weegt het zwaarst?