Kokosvet

Rond de jaarwisseling werd ik door Ria van Deelen gebeld. Ria heeft, samen met haar man Bert, een sportcentrum in Doornspijk (Re-fit). Ze nodigde me uit voor de open dag.
Ik trof een goed voorzien sportcentrum aan en open, toegankelijke eigenaren. De temperatuur was wat laag omdat ik stil stond maar voor de sporter precies goed.

Ik raakte in gesprek met een man die aan het barretje zat en die – naar later bleek - de echtgenoot was van één van de sporters. In het zweet, maar voldaan voegde zij zich na haar arbeid bij ons. Toen ze hoorde dat ik leefstijlcoach was vroeg ze me of het gezond is om kokosboter te gebruiken. Ik zei ja, maar eigenlijk is het antwoord niet zo simpel.

Hoe zit het met vet? We weten allemaal dat we vetten nodig hebben. Waarschijnlijk ook dat er verzadigde en onverzadigde vetten zijn. Misschien ook dat verzadigde vetten uit met name dierlijke producten komen en onverzadigde vetten van voornamelijk plantaardige afkomst zijn. We hebben beide soorten vetten nodig maar met name onverzadigde vetten omdat we die niet zelf kunnen maken. Die moeten dus uit voeding komen. Daarom wordt geadviseerd om plantaardige vetten te eten. Het ene plantaardige vet is echter het andere niet - maar daarover een andere keer meer.

Transvetten zijn ongezond daarom wordt bij het bakken en braden (verzadigd) kokosvet aangeraden

Waar ik het vandaag over wil hebben is het gebruik van plantaardige vetten bij wokken, bakken, braden en frituren. Dat is over het algemeen niet zo heel erg handig en dat heeft met die onverzadigdheid te maken. Als je dat wil begrijpen moet ik iets uitleggen. Het verschil tussen een onverzadigd vet en een verzadigd vet is het voorkomen van ‘dubbele bindingen’. Dubbele bindingen kunnen verzadigd worden en zo kan een onverzadigd vet veranderen in een verzadigd vet. Dat is bijvoobreeld wat er gebeurt als vet ranzig wordt.

Voor verzadiging moeten dubbele bindingen ‘opengaan’. Het opengaan van dubbele bindingen gebeurt bij kamertemperatuur af en toe en naarmate vet warmer wordt (bij bakken etc.) steeds vaker.
De open binding kan verzadigd worden maar kan zich ook weer, onverzadigd, sluiten. Die hervormde dubbele binding is echter net iets anders dan voor verhiting. De nieuwe dubbele binding is ‘trans’, de oude ‘cis’. Bij verhitting ontstaan onverzadigde transvetten uit plantaardige vetten.

Transvetten zijn ongezond. Dat is de reden dat (verzadigd) kokosvet aangeraden wordt om bij bakken en braden te gebruiken. Verzadigde vetten veranderen namelijk niet bij verhitting. Gebruik kokosvet echter niet als enige vet-bron want dan mis je de onverzadigde (cis-)vetzuren!