50 jaar Algemeen Belang in Elburg: ‘Er was behoefte aan een nieuw geluid’

De komst van het CDA was in 1974 voor vooral ondernemers van de Christen-Historische Unie (CHU) één van de belangrijkste redenen de politieke partij Algemeen Belang op te richten. Daarnaast speelde mee dat er duidelijk behoefte was aan een nieuw geluid, omdat de gemeentelijke herindeling bij veel mensen niet op enthousiaste reacties kon rekenen. De gemeente Doornspijk ging op in de gemeente Elburg.

Wijnand Kooijmans

Er werd onmiddellijk een kandidatenlijst gepresenteerd voor de gemeenteraadsverkiezingen met Henk van Deutekom als lijsttrekker met als medekandidaten notarisklerk Maarten Seijbel en tuinder Freek van der Heide. Er werd één zetel behaald. Van belang was dat de kandidatenlijst moest bestaan uit mensen die er voor zorgden dat alle kernen zich vertegenwoordigd voelden. Een principe dat alle kernen belangrijk zijn, bestaat na vijftig jaar nog steeds. Ook was men van mening dat er meer zakelijkheid moest komen in het gemeentelijk bestuur: geld van de burger kun je maar eenmaal uitgeven. Het verkopen van huurwoningen was eveneens een belangrijk item. Dat geldt nog steeds. Van Deutekom: “Mensen doen meer voor een woning als het hun eigen bezit is. Eigen bezit is ook iets waar je voor vecht.” Er waren ook direct plannen voor een zwembad in Elburg zelfs naast de Hokseberg in ‘t Harde. Als plek was de locatie van een lantaarnfabriek gekozen, die stopte. Er waren al complete tekeningen gemaakt hoe alles er moest gaan uitzien. Maar het zwembad is er nooit gekomen, het benodigde geld ontbrak. Als basis voor deelname aan het gemeentebestuur werd de Bijbel gekozen. Daarnaast was de slogan ‘principieel en zakelijk’, de laatste jaren uitgebreid met ‘stabiel’. Dat betreft vooral ook de financiële positie van de gemeente. Die is dat, zo zegt huidig wethouder Henk Wessel, zeker. Hij was jaren verantwoordelijk voor de gemeentelijke financiën. “Het maakt nu dat het ravijnjaar waarin we minder geld van het Rijk krijgen ons niet in paniek brengt.”

 In 1978, bij de tweede deelname aan de verkiezingen kreeg de partij drie zetels en dat aantal bleef stabiel tot 2002, toen er vier zetels werden binnengesleept; een aantal dat na de latere verkiezingen stabiel bleef. In 1978 werd Henk van Deutekom wethouder, een functie die hij uitoefende tot 1994 om opgevolgd te worden door Henk Wessel, die vanaf die tijd tot nu toe deel uitmaakt van het college van burgemeester en wethouders. Bij het opstellen van kandidatenlijsten geldt dat het moet gaan om mannen en vrouwen uit alle vijf kernen van de gemeente en dat ze sterk verwant moeten zijn met verenigingen, het maatschappelijk middenveld, bedrijfsleven, kerk en maatschappij. Wessel is blij dat vooral ook jongeren zich geroepen voelen op de kandidatenlijst te staan en actief zijn als raadslid. De belangrijkste speerpunten zijn inmiddels wel aangepast. Ruimte voor ondernemen, behoud eigenheid en leefbaarheid van de kernen speelt een rol, een veilige leefomgeving, dat iedereen moet kunnen meedoen en dat moet worden gebouwd in alle kernen. Behoefte om zich aan te sluiten bij een andere partij is er niet. Er is in het verleden wel eens getracht om afspraken te maken met de toenmalige RPF. Die zouden niet meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen in ruil voor steun bij de landelijke verkiezingen. Maar het verbreken van die belofte maakte aan de afspraak meteen een eind. 

Opgaan in de huidige ChristenUnie is evenmin aan de orde. Die partij wordt te links bevonden. Men is tevreden over de huidige coalitie. Die wordt gezien als een goede afspiegeling van de verkiezingsuitslag. Men wil als lokale partij duidelijk uitstralen een christelijke partij te zijn en geen algemene partij zoals in sommige gemeenten vaak het geval is. “Je merkt dat je bij bijeenkomsten van deze partijen je ook niet thuis voelt.” Verder wil men duidelijk zijn. Ja is ja en nee is nee. Henk van Deutekom: “Waarbij je als partijen elkaar ook wat moet gunnen. Anders bereik je niets.” Wel wordt soms betreurd dat steeds wordt geroepen dat er minder regels moeten komen, maar de werkelijkheid veelal is dat er steeds meer regeltjes komen. Van Deutekom beheerde in zijn periode steeds de portefeuilles financiën en economie. 

Henk Wessel beheerde zestien jaar de gemeentelijke financiën, maar vindt het goed dat nu een ander het doet. “Al zijn economie en financiën wel typisch portefeuilles voor Algemeen Belang, we hebben nooit de portefeuille sociaal domein vervult, dat is meer voor de ChristenUnie.” Al wordt het belangrijk gevonden dat de gemeente een sociaal gezicht vertoont nu de landelijke overheid zich steeds meer terugtrekt. Dat maakt dat steeds meer mensen zich financieel zorgen maken en daarvoor gemeentelijk aandacht nodig is. In het najaar komt een boek uit over 50 jaar Algemeen Belang. Met alle verhalen over die jaren die er zijn te vertellen.