Evert Sneller komt met boek over vijftig jaar nieuwe gemeente Elburg: ‘Strijd om de naam haalde de internationale pers’

Elburg zit met Doornspijk in de maag’, ‘Doornspijk blijft de nieuwe gemeentenaam’ en ‘Strijd om naam gemeente weer open’. Het zijn originele krantenkoppen van ruim een halve eeuw geleden. Zelfs de (inter)nationale pers schreef over de ‘strijd’ die tussen 1959 en 1974 plaatsvond om te komen tot samenvoeging van twee gemeenten. Ter gelegenheid van vijftig jaar nieuwe gemeente Elburg schreef Evert Sneller (78) uit ‘t Harde het boek ’t Mut blievn zoas ‘t was. Hoe Doornspijk Elburg werd’. Over ‘t Harde gesproken: dat behoorde destijds deels bij Doornspijk en deels bij Oldebroek.

Barry Wensink

“Ik hou van geschiedenis”, begint Sneller te vertellen in zijn woonkamer. “Van onder andere de Nederlandse geschiedenis, maar ook vooral de kerkgeschiedenis.” Daarom schreef hij het boek ‘100 jaar Elim ‘t Harde’. Dit verscheen in 2022. “Toen ik na ruim anderhalf jaar schrijven klaar was, schoot het ineens door me heen dat het vijftig jaar geleden is dat Doornspijk en Elburg samen zijn gegaan. Het leek me interessant daar in te duiken. Ik heb veertig jaar bij de gemeente gewerkt en had een administratieve functie. Ben bijvoorbeeld vijftien jaar raadsnotulist geweest en kreeg destijds veel mee over de strijd.” 

Zo moest Evert Sneller voor zijn werk in de jaren 60 jarenlang dagelijks kranten lezen en informatie over de gemeente uitknippen en opplakken. “Tijdens mijn zoektocht in het archief kwam ik stukken tegen waarbij ik mijn eigen handschrift herkende.” Sneller bezocht ook het provinciale archief in Arnhem en nam een kijkje in Den Haag waar het nationale archief gehuisvest is. 

De auteur ‘worstelde’ zich onder andere door een kleine 150 ingezonden brieven van destijds heen. “Met name brieven van mensen uit Elburg. Ze waren woedend dat de gemeenten samen verder zouden gaan onder, in eerste instantie, de naam Doornspijk. Ze riepen dat Elburg een Hanzestad is en onder meer musea heeft, evenals een haven en de Vischpoort. Doornspijk werd slechts als ‘durpien’ gezien. Dat was de tendens van de brieven. Vergis je echter niet: Doornspijk bestond al veel langer dan Elburg.”

We vragen ons af waarom de beide gemeenteraden van destijds tot de keuze waren gekomen. Sneller toont een oude kaart waarop te zien is dat de gemeente Doornspijk vroeger veel groter was vergeleken met de toenmalige gemeente Elburg. Er komen meer afbeeldingen tevoorschijn. “Het Surinaams dagblad schreef zelfs over de ruzie”, legt Sneller uit. In die tijd bestond ook een heus actiecomité ‘Doornspijk zelfstandig’. Elburg heeft twee actiecomités gehad. “Tijdens een vergadering van beide gemeenteraden op 19 november 1971 werd besloten om samen te gaan en wel onder de naam Doornspijk”, geeft Sneller aan.

Nadat er vervolgens zóveel weerstand vanuit de Elburgers kwam, veranderde de gemeenteraad van mening en vond men dat de nieuwe gemeente toch Elburg moest heten. Het was overigens ook de tijd waarin Oosterwolde en de polder werden toegevoegd aan de gemeente Oldebroek. “Daar gingen enkele enquêtes aan vooraf onder de bevolking en eentje daarvan kwam in Den Haag terecht. De beslissing werd daar genomen en het is maar zeer de vraag of juist die enquête representatief is geweest. Sowieso waren protesten, acties, optochten, hearings en manifestaties van actiecomités, burgers en verenigingen aan de orde van de dag.”

Uiteindelijk moest de Tweede Kamer een beslissing nemen over de naam en werd gekozen voor de gemeentenaam Elburg.

De auteur van het boek geeft aan dat de naweeën van de strijd jaren duurde. “Ik weet dat als DSV’61 en ESC tegen elkaar voetbalden, de spelers de derde helft niet in de kantine van de tegenstander door wilden brengen. Er waren ook muzikanten van Juliana uit Doornspijk die niet in Elburg wilden optreden. Weet je, borden bij de bebouwde kom Doornspijk met daaronder de tekst ‘gemeente Elburg’, werden uit de grond getrokken. Je kunt concluderen dat Doornspijk destijds de grote verliezer was, Elburg de grote winnaar en Oldebroek de lachende derde.” In het boek staan, onder het kopje ‘Zijdelings’, gebeurtenissen die Sneller zelf in zijn werkzame leven heeft meegemaakt. “Dat heb ik 25 jaar geleden opgeschreven en het komt de leesbaarheid van het boek ten goede.”

Het 210 pagina’s tellende boek van Evert Sneller wordt dinsdag 13 mei om 20.00 uur in Ons Huus (Hoge Enk) gepresenteerd. “Het is die avond verkrijgbaar en daarna bij boekhandel Marsman in ‘t Harde, chr. boekwinkel ‘t Anker en VVV Elburg. Verder bij Gerrie Krooneman, Verlengde Kerkweg 10 in Doornspijk. Het boek kost 22,90 euro. Ook te bestellen via 06-30507679.