Je wordt 4xWijzer op Het Octaaf in Elburg

Elburg - De afgelopen weken hebben de kleuters van PCBS Het Octaaf uit Elburg gewerkt aan het thema ‘’Het restaurant’’. Op school hebben de leerlingen een parcours gelopen met volle dienbladen. Ook hebben ze menukaarten geschreven, eten gekookt, een restaurant gebouwd en bestellingen opgenomen en natuurlijk afgerekend.

Om al het geleerde in de praktijk te brengen, waren alle opa’s en oma’s uitgenodigd in het Huiken om zich te laten bedienen door hun eigen kleinkind. De hal van ‘t Huiken was door de kleine horeca-ondernemers omgetoverd tot een gezellig restaurant. De koffie en thee stond klaar en de koekjes hebben de leerlingen zelf gebakken.

De jonge obers zijn allemaal geslaagd en hebben een “echt” oberdiploma in ontvangst mogen nemen. De hal zat vol trotse opa’s en oma’s. De kleuters van Het Octaaf en hun (over)grootouders kunnen terugkijken op een fijne middag! De vakken aardrijkskunde, geschiedenis, natuur en wereldoriëntatie (voor de onderbouw) worden op school gegeven volgens de methodiek ‘4xWijzer’.

Kinderen leren op verschillende manieren. De een leert door te doen, de ander moet het ‘voor zich zien’ en een derde persoon moet de informatie eerst voor zichzelf ordenen alvorens deze te kunnen begrijpen. Als wij kinderen in het onderwijs iets willen leren, als wij willen dat alle kinderen begrijpen en onthouden, zullen we met de verschillen tussen kinderen rekening moeten houden.

Kinderen, ouders en leerkrachten zijn erg enthousiast over deze manier van leren. De kinderen zijn erg betrokken en zeer gemotiveerd met het thema bezig. Ze maken zich de leerstof eigen op “hun” manier. De ouders zijn ieder thema op 2 momenten welkom om binnen te lopen tijdens het werken over een thema. Wanneer er hulp nodig is, wordt de ouders gevraagd om de leerkracht bij te staan.

De thema’s worden op verschillende manieren afgesloten. Dit kan zijn d.m.v. een presentatie of een voorstelling of… De kleuters sluiten hun thema RESTAURANT af door hun grootouders uit te nodigen in het wijkontmoetingscentrum Het Huiken. Een ontmoeting tussen kind en grootouder! Zij runnen daar zelf het restaurant en verwennen de opa’s en opa’s met koffie/thee en een zelfgebakken verrassing. Al het geleerde wordt op deze manier direct in de praktijk gebracht

Twee jaar geleden hebben wij, als team van Het Octaaf, onderzoek gedaan naar verschillende methodieken/methodes voor de vakken aardrijkskunde, geschiedenis en natuur. De methodiek 4 x wijzer sprak ons zeer aan. Na een ‘onderzoeksjaar’, om aan den lijve te ondervinden of deze methodiek bij de kinderen en bij ons als leerkracht/team past, hebben we besloten om met 4 x wijzer verder te gaan. De ontwikkelaar, Marco Bastmeijer, heeft ons het eerste jaar begeleid. Ook dit jaar worden we nog begeleid.

Methodiek:

Er wordt gewerkt met thema’s. U kunt hierbij denken aan “vogels in de winter”, “ontdekkingsreizen”, “het ziekenhuis “,” van het jaar 0 tot nu” …...etc.

Elke groep werkt aan de hand van leervragen bij een thema van geschiedenis of aardrijkskunde en in de groepen 1,2, 3, 4 en 5 van wereldoriëntatie. Deze leervragen dekken de kerndoelen van de verschillende methodes. Aan het begin van het thema is er ook ruimte voor het bepalen van de beginsituatie van de groep. ‘Wat weet ik al’ en ‘Wat wil ik weten’ zijn vragen die hierin centraal staan. Alle leerlingen moeten aan het eind van het thema de leervragen kunnen beantwoorden. Om tot een antwoord op de vraag te komen, werken zij aan verschillende opdrachten. Er zijn 8 talenten (welke voortkomen uit de meervoudige intelligenties (Gardner)), waaraan diverse opdrachten zijn gekoppeld. Elk kind werkt dus op een manier, die bij hem/haar past, om tot leren te komen. Als leerkracht zijn wij hierin de sturende factor, waarin een rijke leeromgeving een vereiste is.

Wat zijn talenten ?

Mensen leren op verschillende manieren. De een leert door doen, de ander moet het ‘voor zich zien’ en een derde persoon moet de informatie eerst voor zichzelf ordenen alvorens deze te kunnen begrijpen. Als wij kinderen in het onderwijs iets willen leren, als wij willen dat alle kinderen begrijpen en onthouden, zullen we met de verschillen tussen kinderen rekening moeten houden. Het is belangrijk om de verschillende manieren van leren te kennen, te weten welk kind op welke manier leert en we zullen moeten beschikken over vele manieren om de leerstof op een passende manier aan te bieden. Geen gemakkelijke opgave, zo lijkt het. Toch valt dit mee. Veel leerkrachten maken (soms onbewust) gebruik van veel verschillende materialen en werkvormen. Bij het aanleren van leerstof worden liedjes gezongen (tafels) of ritmes geklapt (lettergrepen). Men maakt gebruik van blokjes bij rekenen of beeldmateriaal (platen en video) bij de instructie. In feite is men bezig met het aanspreken van de verschillende intelligenties(talenten) van het kind.

De onderscheiden 8 talenten zijn:

DOE:Deze kinderen leren door doen, gebruiken gebaren en bewegingen, hebben ook de behoefte om dingen uit te proberen, aan te raken. Dit uit zich bijvoorbeeld in toneelspelen, acteren, mime, sport, dans en knutselen.

KIJK:Als de visueel-ruimtelijke intelligentie sterk ontwikkeld is, is dit te herkennen aan het denken in beelden, het onthouden door het gezien te hebben. Bij deze kinderen helpt het als de leerkracht het voordoet, plaatjes of videobeelden toont. Het zijn kinderen die veel tekenen, gevoelig zijn voor kleurcombinaties, goed kaart kunnen lezen, perspectief kunnen zien en die kiezen voor een goede layout. Maar het zijn ook kinderen met een levendige fantasie, ze zien het immers voor zich. Zo sterk, dat ze het op dat moment zelf beleven

GETAL:Deze intelligentie wordt gebruikt als het gaat om hoeveelheden en het zoeken naar logische verbanden. Kinderen kunnen ervan genieten om sommen en wiskundige vraagstukken op te lossen. Het zijn kinderen die abstract kunnen ordenen en redeneren. Ze maken gebruik van (eigen) schema’s en symbolen.

SAMEN:Empathisch vermogen; het inleven in de belevingswereld van de ander. Het kind met een sterke interpersoonlijke intelligentie leeft met de ander mee, wil graag samen opdrachten uitvoeren, is zorgzaam en gevoelig voor stemmingen. Het is een kind dat contact zoekt en bemiddelt bij conflicten. Dit kind leert door feedback.

TAAL:Kinderen die deze intelligentie sterk ontwikkeld hebben houden van lezen, schrijven, luisteren en spreken. Ze kunnen goed onder woorden brengen wat ze bedoelen, ze hebben een rijke woordenschat en spelling gaat ze gemakkelijk af. Ze houden van discussiëren, woordspelletjes spelen en andere talige activiteiten. Taal is hun communicatiemiddel.

MUZIEK:Kinderen met een sterke muzikaal-ritmische intelligentie genieten van muziek en ritmiek. Ze horen de structuur, voelen het ritme. Muziek kan hen helpen teksten beter te onthouden. Muzikale ezelsbruggetjes, rijmpjes of ondersteuning door bijvoorbeeld klappen helpen hen te leren.

IK:De denker, de filosoof. Nadenken over jezelf, over meningen en opvattingen. Bevragen en willen verhelderen. Vaak zaken op jezelf betrekken en daardoor in kunnen voelen wat de ander doormaakt. Het kind met een sterke intrapersoonlijke intelligentie houdt van stilte en alleen zijn. Dit kind vraagt meer denktijd omdat het veel te overdenken heeft. Hij of zij accepteert niet zomaar een standpunt, maar wil het eerst van alle kanten kritisch bekijken.

NATUUR:Dit zijn de kinderen die direct gemotiveerd zijn als het gaat om planten, dieren, het milieu en de natuur. Ze verzamelen stenen, schelpen en maken een herfsttafel. Ze verzorgen dieren, letten op het weer en de wisselingen van de seizoenen. Het zijn kinderen met oog voor details, ze kunnen goed observeren en rubriceren.

Het model werkt bij het werken binnen de thema’s met vier stappen:

De V van Vragen.

Het is belangrijk dat een leerkracht weet wat er geleerd moet worden. Wat zijn de (kern)doelen per schooljaar en voor de gehele schooltijd. Samen met een begeleider van Klasse(n)Advies maakt de school een VragenWijzer waarin alle doelen in vraagvorm een plek krijgen. De VragenWijzer kan op diverse manieren ingezet worden. De leerkrachten zetten, de door de leerkrachten geselecteerde vragen ,op een “poster”. De vragen worden bij de start van de les of het thema met de kinderen besproken zodat iedereen weet wat er van hem of haar verwacht wordt.

Door het zelf maken van de eigen VragenWijzer worden leerkrachten inhoudelijk deskundig, ontstaat een doorgaande lijn door de hele school en doordat men de vragen maakt voor de eigen kinderen kan men het niveau en de aard van de vragen aanpassen aan de eigen schoolbevolking. Uiteraard met dien verstande dat de minimumkerndoelen gehaald moeten worden.

De I van Ik.

Het zou een gemiste kans zijn het kind en de al aanwezige kennis te passeren. Daarom staan we bij stap 2 stil bij de vragen “Wat weet ik al?” en “Wat zou ik willen weten?”. Hierdoor worden kinderen nog meer betrokken bij het onderwerp en wordt de kans geboden verschillen in diepgang te creëren.

De E van Experimenteren en Ervaren.

Met name binnen de thema’s kan ruimte gegeven worden aan de talenten van de kinderen. Door kinderen keuzes te geven of mogelijkheden te laten bedenken kunnen kinderen op hun eigen manier ervaren en experimenteren. Bij deze stap is het belangrijk een rijke leeromgeving te bieden. Dit kan door gebruik te maken van 16 kaarten, 2 per intelligentie.

De R van Resultaat.

We moeten weten waar we het voor doen. Daarom eindigt de les of het thema met het meten van het resultaat. Dit zijn de vragen die beantwoord moeten worden en bij de thema’s tevens de uitgewerkte opdrachten waar de kinderen een presentatie over kunnen geven. Wat heb je gedaan in de afgelopen drie weken?