Alfred temidden van de Hooglanders.
Alfred temidden van de Hooglanders. Hanneke Bloemendaal

De Schotse Hooglander als passie

Dieren

Hun kenmerken? Korte poten, een dubbele vacht en een goedmoedig karakter. Wie met Alfred van Dijk in gesprek raakt over de Schotse Hooglanders op de Wezepsche Heide, kan maar tot één conclusie komen: deze dieren hebben zijn hart gestolen.

Hanneke Bloemendaal

De Wezepsche Heide, ook wel de ‘achtertuin’ van Wezep genoemd, is waterwingebied van Vitens. Dertig jaar geleden werd Gerard Kolkman, de schoonvader van Alfred, benaderd door het waterbedrijf om het terrein door Schotse Hooglanders te laten begrazen met de bedoeling de heide in stand te houden. “Tien jaar geleden begon ik hem te helpen met het beheer en verzorgen van de dieren”, licht Alfred toe. “Sinds vijf jaar doe ik het werk fulltime, zeven dagen per week. Geassisteerd door hoofdverzorger Albert den Boer, mijn vrouw Nettie en neef Floris. Ook hebben we twee vaste vrijwilligers, Albert en Joke, die bij de verzorging helpen. Mijn schoonvader is 83 en helpt nog waar hij kan. Alle dieren staan op zijn naam. We hopen dat in de toekomst  Floris het over gaat nemen, die is ook gek van de dieren en gaat al sinds zijn 8ste met zijn opa mee de hei op.” Lachend: “Ik ben vlakbij de hei geboren en getogen. Moest altijd verplicht mee wandelen van mijn ouders. Ik haatte de hei. Dat is nu wel anders, ik zou de hei en de dieren niet meer kunnen missen.”

In overleg met Vitens wordt bepaald wat het begrazingsgebied mag zijn. Daarbij wordt uitgegaan van 1 volwassen koe per 10 hectare. Drie stieren staan apart van de kudde: “Dit zijn Floris, Bink en Harry. Bink is verstoten door de moeder, ik heb hem toen hij klein was in mijn tuin gehad om hem te verzorgen. Je kan meerdere stieren in een kudde hebben, maar alleen als de vrouwtjes drachtig zijn. Momenteel hebben we een huurstier bij de kudde lopen. Dat heeft tot een goed jaar geleid, want we hebben nu 8 kalfjes.” De kalfjes blijven circa 6 maanden bij de moeder: uit dierenwelzijn, maar ook vanwege de melk, die een positief effect op de groei heeft. “In die periode maken we de dieren ook tam, omdat ze daarna aan hobbyhouders verkocht worden. De opbrengst van de verkoop wordt gebruikt voor voer en verzorging van de kudde. Alle dieren die hier lopen zijn tam, maar toch moeten bezoekers minimaal 25 meter afstand houden. Helemaal als er kalfjes zijn. De dieren hebben grote horens en gebruiken die om hun kalf te beschermen. Een kalf weegt bij de geboorte zo’n 35 tot 50 kilo, een volwassen koe 500 kilo en een volwassen stier 750 kilo. Je wilt niet dat die een kind omver duwt of per ongeluk op je voet gaat staan. Als je de dieren onder druk zet, bijvoorbeeld als ze de trailer in moeten, kunnen ze ook onvoorspelbaar reageren.” Het voeren van de Schotse Hooglanders is niet toegestaan. “Wij lezen het terrein of er voldoende te grazen is en voeren ook bij. Ook staan er grote waterbakken op het terrein die aangesloten zijn op de waterleiding van Vitens. We houden de algehele conditie van de dieren in de gaten door onder meer aan de pens te voelen, de hoeven te verzorgen en te kijken of de beharing goed is. De dieren hebben bijna geen klitten in hun vacht, dat komt omdat er voldoende bomen op het terrein zijn waar ze langs schuren. Kijk, zie Bink eens lekker krabbelen. Mooi toch? Dat is echt een kenmerk van tevredenheid. En zie je dat gat daar: dat noemen we een stierengat. Floris maakt ze. Dat is echt imponeergedrag.”

We vertrekken bij de drie stieren en gaan op zoek naar de kudde. Alle dieren hebben namen. “Daar loopt Gerda. Dat is onze mooiste koe. Ze heeft een prachtige compacte bouw en een mooie rug. Wist je dat er twee vormen van hoorndracht zijn? Breed en omhoog. De horens zitten vol mineralen en zijn ook volledig doorbloed. Alleen het uiterste puntje is koud. Ze zeggen dat het aantal ringen op de horens ook aangeeft, hoeveel een koe gekalfd heeft. Ik heb zelf nog niet echt kunnen tellen of dit klopt.” Hij wijst een zwarte Hooglander aan: “Dat is Laura. Zij is onze oudste, kenmerkend zijn haar zwarte hoeven en blauwe tong. Bij de geboorte kan je al zien aan de hoeven welke kleur vacht het dier krijgt. Er zijn vier mogelijkheden: roodbruin, zwart, blond of brindle. Brindle is tweekleurig, zoals de vacht van onze stier Floris.” Hij besluit: “Niet alleen de Hooglanders vind ik mooi, minstens zo belangrijk vind ik het natuurbeheer. Een goede balans zorgt voor een prachtige Wezepsche Heide!”

Moeder en jong.
Bink is één van de stieren.
Afbeelding
advertentie
advertentie
Afbeelding
Talter Cultuurprijs voor regionale amateur kunstschilders 3 uur geleden
Afbeelding
'Eieren rapen in het kippenhok vond ze het mooist' 5 uur geleden
Afbeelding
WHC op jacht naar alle drie de Zilveren Schoenen 23 uur geleden
Afbeelding
Voetbalclinic bij 't Harde voor alle liefhebbers 30 jan, 11:17
Afbeelding
'Wie zijn verleden niet kent, heeft geen idee van het heden' 30 jan, 09:00
Afbeelding
Prima resultaten leden De Heuvelruiters uit Wezep 30 jan, 08:50
Afbeelding
't Harde in oefenduel langs Wilsum 30 jan, 08:41