Volle zaal bij thema-avond in Hart van Thornspic in Doornspijk

Hart van Thornspic zat donderdagavond vol tijdens een lezing over de Europese geschiedenis en de Nederlandse situatie rond de Tweede Wereldoorlog. Tony Mouw, oud-politieman en historicus, nam het publiek mee van de 19e eeuw tot de meidagen van 1940. Hij trok daarbij ook duidelijke lijnen naar de wereld van vandaag.

De avond begon met een terugblik op de pacifistische houding van Nederland. “We waren pacifistisch. Té pacifistisch,” zei de spreker. Hij liet zien hoe jarenlang vertrouwen op neutraliteit en bezuinigingen op defensie ervoor zorgden dat Nederland slecht was voorbereid op dreiging van buitenaf.

De instabiliteit in Europa in de jaren twintig en dertig is te zien aan de extreme inflatie in Duitsland en de groei van radicale bewegingen. Met voorwerpen en korte sketches liet Tony Mouw zien hoe snel een samenleving kan veranderen als waarschuwingen worden genegeerd.

Het tweede deel van de avond ging over de Duitse inval in Nederland. Het publiek hoorde hoe parachutisten neerkwamen bij Ypenburg, Ockenburg en Valkenburg, en hoe de omstandigheden (zoals een te zachte landingsbaan) soms in het voordeel van Nederland uitpakten. De spreker beschreef ook de chaos bij de overheid en de gebrekkige communicatie binnen het leger.

Rotterdam 

Het meest indrukwekkende moment was de uitleg over het bombardement op Rotterdam. Door een misverstand bij de Duitse luchtmacht leidde dat tot enorme schade en honderden doden: “Een commandant had al een bom afgeworpen en zag toen lichtkogels. Hij riep zijn volgers op om af te zwenken, maar die hoorden of begrepen hem niet.” De zaal was stil en zichtbaar onder de indruk.

Actueel 

In het laatste deel maakte hij de stap naar de actualiteit. Jarenlange bezuinigingen hebben ervoor gezorgd dat de Nederlandse krijgsmacht opnieuw moet worden opgebouwd. Dat kost tijd, benadrukte de spreker. Hij wees op de oorlog in Oekraïne en op de toenemende spanningen in de wereld. “We leven opnieuw in een tijd waarin dreiging heel echt is. De geschiedenis laat zien wat er gebeurt als je niet voorbereid bent.”

Wakker blijven

De avond eindigde met de bekende woorden uit 1940: “Gaat u maar rustig slapen,” gevolgd door zijn eigen toevoeging: “Maar blijf wel wakker voor wat er om ons heen gebeurt!”

De Stichting Vrienden van Hart van Thornspic organiseert regelmatig activiteiten in het gelijknamige Wijkontmoetingscentrum. Toegankelijk voor jong en oud, zo ook deze avond: van middelbare scholier tot gepensioneerde genoot van de lezing.