Rubriek 80 jaar vrijheid: ‘Toekomst museum in Wezep veilig gaan stellen’

Aan de Hortensiastraat 7 in Wezep, achter het huis van Beerd en Lies Bovendorp, is een heus oorlogsmuseum van zestig vierkante meter gevestigd. Het heeft als naam meegekregen ‘Collectie Oldebroek 4045 en Omstreken’. “Het zou prachtig zijn als het lukt om er een stichting van te maken. De toekomst is dan gewaarborgd.”

Barry Wensink

Straks meer over de tijd die nog moet komen, maar eerst het ontstaan van het museum waarin je 80 à 85 jaar terug in de tijd gaat. “In 2015, bij de herdenking van 70 jaar bevrijding van Oldebroek, is het plan opgevat om ook in deze gemeente een museum te beginnen”, legt Beerd Bovendorp (69) uit. Hij geeft aan dat hij en zijn vrouw in 2009 een Willys MB jeep uit de Tweede Wereldoorlog hebben gekocht. Ook hadden ze een bescheiden aantal kisten en jerrycans aangeschaft om de ruimte rond de jeep wat aan te kleden. “Van familieleden kregen we documenten en bonnen, maar ook de eerste voorwerpen uit de oorlog.” Een advertentie in een krant werd opgepikt door een journalist en zo ging het balletje (verder) rollen. “Het gevolg was dat we een heel aantal voorwerpen en documenten mochten ontvangen. In de jaren die volgden kwam er regelmatig wat binnen, maar in en na de coronaperiode werd dat helaas minder.”

Verder zegt hij: “In eerste instantie wilden we de garage verbouwen en uitbreiden, maar uiteindelijk is er voor nieuwbouw gekozen. Op 18 april 2018 vond de opening plaats. We willen een museum zijn voor met name de gemeenten op de Noordoost Veluwe, gemeente Kampen en een gedeelte van Zwolle. Het doel is het verzamelen, eventueel in bruikleen nemen, van zaken uit de periode 1940 - 1945 en dit tentoonstellen aan het publiek. Ik roep een ieder op die nog spullen heeft om dit sowieso niet weg te gooien. Het is van harte welkom bij ons. Het zou jammer zijn al die zaken, die mogelijk nog ergens op een zolder of in een schuur liggen, daar te laten liggen en deze niet voor een breed publiek toegankelijk te maken.”
De journalist van dienst krijgt deze dinsdagochtend een privé rondleiding. Dat begint al direct bij het betreden van het pand als aan de rechterkant tientallen persoonsbewijzen hangen van mensen die veelal in de omgeving hebben gewoond, waaronder de vader en opa van Beerd Bovendorp. Ook de verschillende helmen, distributiebonnen en krantenknipsels - ‘Nederland in oorlog met Duitschland’ (Algemeen Handelsblad 10 mei 1940) vallen direct op. Bijna overal heeft Bovendorp wel wat over te vertellen. Bijvoorbeeld over het staartstuk van een neergestorte V1 bij Eerbeek, in 2015 gevonden bij graafwerkzaamheden en nu te bekijken in Wezep. “Dat is vergelijkbaar met het exemplaar zoals dat naar beneden kwam in Oosterwolde.” Daarover gesproken: in één van de vitrines ligt de originele pilotenkaart die afkomstig is uit de Lancaster die destijds neergestort is in Oosterwolde. “Piloten hadden altijd zo’n kaart bij zich dat áls het fout zou gaan, ze de weg konden vinden.”

Wat ook opvalt zijn doosjes zoals die werden gebruikt om voedsel in te stoppen. “Dat is retro”, krijgen we direct te horen. De reden om voor ‘namaak’ te kiezen heeft simpelweg met financiën te maken. “Deze kosten 22 euro en voor de originele betaal je zo 600 euro.” Tal van kogelhulzen en (blikjes) sigaretten ontbreken niet. Er is ook ruimte ingericht waar telkens een ander onderwerp/persoon centraal staat. Dat was al eens Normandië en is nu tijdelijk Corrie ten Boom. Deze Nederlandse evangeliste en verzetsstrijdster bood, met haar familie,  onderdak aan Joodse vluchtelingen. Ze werd gearresteerd, maar overleefde concentratiekamp Ravensbrück.

Het oog valt op een aantal originele voedselblikken. ‘Packed march 1943’ staat op het label. “Die werden uit vliegtuigen gedropt en bevatten onder andere koekjes en koffie.” We kijken onze ogen uit en dat geldt ook voor basisschoolkinderen die regelmatig, klassikaal, het pand betreden. “Ik zet de Jeep dan buiten en op die plek plaatsen we stoelen. Is de groep groter dan twintig, dan splitsen we het op. Een deel is dan eerst hier om een korte film te bekijken. Ze proberen hoe een veldtelefoon centrale werkt en kunnen in de jeep zitten. Het andere deel gaat een aantal opdrachten doen in de Dorpskerk. Dat is nabij de locatie waar in de oorlog het distributiekantoor was.  De kinderen leren omgaan met persoonsbewijzen, maar ook hoe het in de oorlog werkte met het halen van de bonnen en het kopen van producten. Na een uur wisselen we het programma om.”

Beerd Bovendorp maakt duidelijk dat hij het belangrijk vindt dat kinderen weten wat er destijds aan de hand was. “Wat dat betreft hebben we niet geleerd van het verleden. Kijk maar naar Rusland en de Gaza, maar ook naar de bestorming van het Capitool in Amerika. Reken maar dat 99,99% van de mensen ‘s ochtends rustig wil ontbijten en ‘s avonds weer gewoon naar bed wil. Er is echter ook een klein clubje dat de macht wil.”

Nog even over de toekomst. “We willen het museum een nieuwe naam geven. Eentje die de lading beter dekt. Daarnaast willen we graag groeien, maar dat kan niet op deze locatie. Tegelijkertijd beseffen we dat panden niet voor het oprapen liggen. Het belangrijkste is dat er perspectief is voor de toekomst. Daarom willen we graag een stichting worden. Mocht dat niet lukken en zouden we ooit stoppen, dan gaan de artikelen terug naar de vorige eigenaren of naar een ander museum. Er wordt hoe dan ook niets verkocht.” Info: oldebroek4045.nl